آیا مدیریت نمودن فرهنگ، امری مطلوب و پسندیده است؟ | وب سایت مهندس علي ماهرالنقش


سرویس فرهنگی از کتاب ” مدل مدیریت جامع فرهنگ ” در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی رونمایی شد. یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۱ . . به گزارش خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در جلسه امروز (۱۴ آذرماه) کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی از کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” رونمایی شد. کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” […]

بازنشر از سایت الف/ . هم زمانی انتشار این مقاله با ابلاغ سیاست های کلی انتخابات، توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) را به فال نیک می گیرم، و امیدوارم بتوانیم شبیه سازی اندکی از شرایط نموده و ضرورت بازمهندسیِ نظام انتخاباتی و بازنگری جدی در شاخص­های تأیید صلاحیت­ها را در حد مقدور تبیین نماییم. […]

در هفته پدافند غیر عامل، جهاد دانشگاهی صنعتی اصفهان کتاب شبیه سازی بحران “Crisis Simulation” را منتشر نمود.   هر که در عاقبتِ کار نِگَریست، در عاقبتْ نَگِریست ******* کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی طبیعی و سیاسی آن و نیز بروز و ظهور انقلاب اسلامی در آن، در معرض تهدیدات جدّی طبیعی و بشرساز […]

موضوع مدیریت بحران یکی از نیازهای آموزشی سازمان هایی است که در یکی از عرصه های اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی فعالیت می نماید. چرا که هر سازمانی دارای رقبایی است که در صدد پیشی گرفتن از او در عرصه بازار هستند؛ و بحران سازی از سوی رقبا در شرایط فعلی امری طبیعی […]

کلمه سناریو از عبارت لاتین (Scenario) گرفته شده، و دارای معنی واحد، و تعابیر متفاوتی در حوزه های مختلف کاربردی آن است. در عالم هنر کلمه سناریو به عنوان متن یا نمایشنامه ای است که فیلم یا تئاتر بر اساس آن تولید و ایجاد می شود. در این متن تمامی عوامل فیلم، نقش آنها، دیالوگ […]

ساختار شکست کار معادل کلمه لاتین Work Breakdown Structure – WBS است. کاربرد این واژه که در بر گیرنده یک ابزار کارآمد در سیستم های کاری مختلف است، تسهیل کننده و سازماندهی کننده در انجام یک پروژه، یک موضوع، و یا یک فعالیت است. بدین صورت که آن مقوله را در سطوح مختلف تقسیم­بندی می­کند، […]

دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی عدم وجود نظام جامع فرهنگ است تا همه داشته ها، قوت ها، توانمندی ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ به کار گیریم، و دیگری عدم تدوین مدل های عملیاتی و اجرایی دینی (عدم تدوین سبک […]

شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از شجره های طیّبه ای است که پس از انقلاب اسلامی به دست مبارک امام خمینی (ره) غرس شده و در طول زمان حیات خود، همواره از حمایت بی بدیل رهبری معظّم انقلاب بهره مند بوده است. لیکن فرآیند عملکردی، میزان اثربخشی، نوع سازمان دهی و پاره ای مسائل دیگر […]

چاپ این نوشته

آیا مدیریت نمودن فرهنگ، امری مطلوب و پسندیده است؟

روزنامه اصفهان زیبا – ۲۱ مهر  ۱۳۹۴

 

در ادامه سلسله مقالات مدیریت جامع فرهنگ پس از بیان ضرورت موضوع، چند سوال کلیدی درباره فرهنگ مطرح کردیم و سپس به ابعاد مختلف موضوع مدیریت، فرهنگ، مدیریت جامع فرهنگ، رابطه فرهنگ با سایر مقولات و مدیریت پذیری فرهنگ به صورتی بسیار اجمالی پرداختیم؛ و اینک در مقاله سیزدهم به بررسی این سوال می پردازیم، که علیرغم مدیریت پذیر بودن مشروط فرهنگ آیا اساساً مداخله نظام در فرهنگ و مدیریت نمودن آن امری پسندیده، معقول و خداپسندانه هست؟

 

در اینجا دو دیدگاه موجود است. دیدگاه اول معتقد به ضرورت عدم دخالت دولت و نظام در موضوعات فرهنگی است؛ و دیدگاه دوم معتقد به ضرورت دخالت دولت و نظام در موضوعات فرهنگی است، لیکن با رعایت شرایط و الزاماتی.

 

برای ادامه بحث ذکر چند نکته ضروری است.

 

یکسان‌سازی فکری بین مردم، محال تکوینی است

وقتی‌ درباره‌ی مغز و فکر و روح و قلب انسان‌ها حرف می‌زنیم با موضوعی بس پیچیده و پر رمز و راز مواجهیم. ما نمی‌توانیم به کسی بگوییم این‌چنین فکر بکن و یا آن‌چنان فکر نکن، چراکه اصلاً این موضوع با فلسفه خلقت متفاوت است. زیرا فرمود: «اگر پروردگارت خواسته بود همه مردم را یک امت کرده بود ولى پیوسته مختلف خواهند بود»[۱] و یا در جای دیگر می­فرماید: «آیا آن‌ها که ایمان آورده‏اند نمى‏دانند که اگر خدا بخواهد همه مردم را (به‌اجبار) هدایت مى‏کند (امّا هدایت اجبارى سودى ندارد)!» [۲] لذا اگر کسی دنبال یکدست و یکسان فکر کردن مردم باشد، به بیراهه رفته است.

 

وظیفه نظام اسلامی در حوزه فرهنگ چیست؟

از طرف دیگر سوالات دیگری مطرح است:

  • وظیفه نظام اسلامی در مقابل این‌همه تهاجمات به فرهنگ مردم، چیست؟
  • آیا حاکمیت در قبال پیشرفت فرهنگی اجتماعی اقتصادی جامعه مسئولیتی ندارد؟
  • آیا اگر حاکمیت از قدرت خود در جهت پیشرفت جامعه و فرهنگ استفاده نکند در حق مردم جفا نکرده است؟ آیا باید بگذارد انواع مواد مخدر سنتی و صنعتی جوان‌ها را نابود کند؟ آیا باید بگذارد تا انواع فیلم‌های مبتذل و پورنو، روح و ذهن نوجوانان و جوانان این کشور را منهدم نماید؟ و روابط بین خانواده‌ها و زن و شوهرها را از بین ببرد؟ و … .
  • وظیفه نظام اسلامی در این موارد چیست؟ آیا باید این موضوع را رها کند؟

 

رها سازی فرهنگ هرگز

مشخص است که جواب حتماً منفی است. وظیفه نظام مساعد کردن شرایط، زمینه­سازی و ایجاد زیرساخت‌ها جهت رشد و تعالی فرهنگ در جامعه است. نظام باید محیط را آماده بکند و محتوای سالم و مفید به جامعه ارائه کند؛ و ازاینجا به­بعد با مردم است که آزادانه در این محیط سالم فکر بکنند و بدون تحمیل فکری راه را انتخاب بکنند و چون فطرت­ها پاک هستند و محیط هم سالم است، انشاء الله انتخاب‌ها مثبت است. چنانچه فرمود: «اگر پروردگار تو مى‏خواست، تمام کسانى که روى زمین هستند، همگى به (اجبار) ایمان مى‏آوردند؛ آیا تو مى‏خواهى مردم را مجبور سازى که ایمان بیاورند؟! (ایمان اجبارى چه سودى دارد؟!) * (اما) هیچ‌کس نمى‏تواند ایمان بیاورد، جز به‌فرمان خدا (و توفیق و یارى و هدایت او)! و پلیدى (کفر و گناه) را بر کسانى قرار مى‏دهد که نمى‏اندیشند.» [۳]

 

اما در کنار این مطلب باید مراقب باشیم که دچار افراط و تفریط نشویم. بدین معنا که خداوند متعال می­فرماید: «ما رسولان خود را با دلایل روشن فرستادیم، و با آن‌ها کتاب (آسمانى) و میزان (شناسایى حقّ از باطل و قوانین عادلانه) نازل کردیم تا مردم قیام به عدالت کنند؛ و آهن را نازل کردیم که در آن نیروى شدید و منافعى براى مردم است، تا خداوند بداند چه کسى او و رسولانش را یارى مى‏کند بى‏آنکه او را ببینند؛ خداوند قوی و شکست‏ناپذیر است.»[۴]

 

باید اراده‌ها را هدایت کنیم

از طرفی هر چه پیش می‌رویم، با توجه به تهاجم فرهنگی وسیعی که علیه ما و همه کشورهای مستقل شروع شده، احساس نیاز به معنویت در درون جامعه بیشتر می­شود؛ اما مصون­سازی و اصلاح جامعه با زور و قدرت امکان­پذیر نیست؛ و هدایت جامعه با نیروی انتظامی و نهادها ممکن نیست؛ چرا که تازه بعداً یکی باید مراقب همان نیروهای کنترلی باشد.

 

بنابراین ما باید اراده‌ها را هدایت کنیم. چنانچه در آیه شریفه فرمود: «إِنَّا هَدَیْناهُ السَّبیلَ إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُوراً»[۵] ما راه را به بشر نشان می‌دهیم، انتخاب با خودش است؛ و اگر خدا می‌خواست انسان را مجبور می‌آفرید که گناه نکند.

 

پس اولاً به دلیل اهمیت فرهنگ، دخالت و مدیریت آن ضروری است، ثانیاً در مقابل تهاجم هدفمند، دفاع هدفمند هم لازم است، و ثالثاً دخالت در فرهنگ باید ضابطه‌مند باشد نه افراطی.

 

 

در آخر از همه صاحب نظران و نخبگان عرصه مدیریت و فرهنگ تقاضا می شود تا نقدها و نظرات تکمیلی خود را از طریق سایت www.amaher.ir با نگارنده در میان گذارند.

 

————————————-

[۱] قرآن کریم، هود-۱۱۸

[۲] قرآن کریم، رعد-۳۱

[۳] قرآن کریم، یونس، ۹۹-۱۰۰

[۴] قران کریم، الحدید،۲۵

[۵] قرآن کریم، الإنسان،۳

دیدگاه خود را به ما بگویید.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.