شناخت فرهنگ مقدمه مدیریت جامع فرهنگ | وب سایت مهندس علي ماهرالنقش


سرویس فرهنگی از کتاب ” مدل مدیریت جامع فرهنگ ” در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی رونمایی شد. یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۱ . . به گزارش خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در جلسه امروز (۱۴ آذرماه) کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی از کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” رونمایی شد. کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” […]

بازنشر از سایت الف/ . هم زمانی انتشار این مقاله با ابلاغ سیاست های کلی انتخابات، توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) را به فال نیک می گیرم، و امیدوارم بتوانیم شبیه سازی اندکی از شرایط نموده و ضرورت بازمهندسیِ نظام انتخاباتی و بازنگری جدی در شاخص­های تأیید صلاحیت­ها را در حد مقدور تبیین نماییم. […]

در هفته پدافند غیر عامل، جهاد دانشگاهی صنعتی اصفهان کتاب شبیه سازی بحران “Crisis Simulation” را منتشر نمود.   هر که در عاقبتِ کار نِگَریست، در عاقبتْ نَگِریست ******* کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی طبیعی و سیاسی آن و نیز بروز و ظهور انقلاب اسلامی در آن، در معرض تهدیدات جدّی طبیعی و بشرساز […]

موضوع مدیریت بحران یکی از نیازهای آموزشی سازمان هایی است که در یکی از عرصه های اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی فعالیت می نماید. چرا که هر سازمانی دارای رقبایی است که در صدد پیشی گرفتن از او در عرصه بازار هستند؛ و بحران سازی از سوی رقبا در شرایط فعلی امری طبیعی […]

کلمه سناریو از عبارت لاتین (Scenario) گرفته شده، و دارای معنی واحد، و تعابیر متفاوتی در حوزه های مختلف کاربردی آن است. در عالم هنر کلمه سناریو به عنوان متن یا نمایشنامه ای است که فیلم یا تئاتر بر اساس آن تولید و ایجاد می شود. در این متن تمامی عوامل فیلم، نقش آنها، دیالوگ […]

ساختار شکست کار معادل کلمه لاتین Work Breakdown Structure – WBS است. کاربرد این واژه که در بر گیرنده یک ابزار کارآمد در سیستم های کاری مختلف است، تسهیل کننده و سازماندهی کننده در انجام یک پروژه، یک موضوع، و یا یک فعالیت است. بدین صورت که آن مقوله را در سطوح مختلف تقسیم­بندی می­کند، […]

دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی عدم وجود نظام جامع فرهنگ است تا همه داشته ها، قوت ها، توانمندی ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ به کار گیریم، و دیگری عدم تدوین مدل های عملیاتی و اجرایی دینی (عدم تدوین سبک […]

شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از شجره های طیّبه ای است که پس از انقلاب اسلامی به دست مبارک امام خمینی (ره) غرس شده و در طول زمان حیات خود، همواره از حمایت بی بدیل رهبری معظّم انقلاب بهره مند بوده است. لیکن فرآیند عملکردی، میزان اثربخشی، نوع سازمان دهی و پاره ای مسائل دیگر […]

چاپ این نوشته

شناخت فرهنگ مقدمه مدیریت جامع فرهنگ

یادداشت – علی ماهرالنقش – روزنامه اصفهان زیبا مورخ ۰۶/۰۵/۱۳۹۴

………..

 

در این مقاله و در ادامه سلسله مقالات مدیریت جامع فرهنگ به موضوع تعریف فرهنگ و سطوح تعریف شده برای فرهنگ می پردازیم.

شناخت فرهنگ مقدمه مدیریت فرهنگ

مدیریت فرهنگی در گام نخست مستلزم ارائه تعریفی روشن از فرهنگ است. تا زمانی که نتوانیم مقصود خود را از فرهنگ به ‌وضوح بیان کنیم در مدیریت فرهنگی دچار ابهام و سردرگمی خواهیم بود. بسیاری از مشکلات موجود در زمینه برنامه‌ریزی، سازمان‌دهی، هدایت، رهبری و ارزیابی فعالیت‌ها و امور فرهنگی در ایران کاملاً با این ابهام مرتبط هستند. (صالحی امیری & کاووسی, ۱۳۸۷)

 

فرهنگ

در یک‌ نگاه‌ تاریخی، اگر به‌ تحولات‌ مهم‌ گذشته‌ جهان بنگریم‌ خواهیم‌ یافت‌ که‌ فرهنگ‌ مهم‌ترین‌ نقش‌ را بر عهده‌ داشته‌ است. تحولی‌ که‌ در غرب‌ پس‌ از رنسانس‌ اتفاق‌ افتاده‌ تحولی‌ فرهنگی‌ بود. نازیسم‌ حاصل‌ غلبه‌ فرهنگ‌ نژادپرستی‌ بر قشر وسیعی‌ بود، که‌ تلاش‌ نمودند تا حاکمیت‌ خود را بر سایر کشورها با تجاوز نظامی‌ تحقق‌ بخشند. سوسیالیسم‌ نیز مبتنی‌ بر فرهنگ‌ خداستیزی‌ و ماده‌ محوری‌ شکل‌ گرفت‌.

لذا با توجه به این‌که هر کشوری دارای مجموعه­ای از نظامات مبنایی است که می‌بایست با تنظیم روابط بین این نظامات کشور را بصورت نظام‌مند اداره نمود. ما نیز برای آن‌که بتوانیم به این مهم دست‌یابیم ابتدا باید تعریف صحیحی از فرهنگ داشته باشیم و سپس درصدد ایجاد نظام فرهنگی برآییم.

 

تعریف فرهنگ

مدیریت فرهنگ در گام نخست مستلزم ارائه تعریفی روشن از فرهنگ است، و تا زمانی که نتوانیم مقصود خود را از فرهنگ به‌وضوح بیان کنیم در مدیریت فرهنگ دچار ابهام و سردرگمی خواهیم بود.

از طرفی اگر از ما بپرسند فرهنگ چیست باید بگوییم فرهنگ عدم است نه به معنی عدم مطلق بلکه به معنی چیزی که به بیان اهل فلسفه از آن خبر داده نمی‌شود یعنی هیچ صفتی ندارد. عدمی که وجودها از آن بیرون می‌آیند. فرهنگ ساری بر همه شئون است. اگر باشد همه‌چیز هست. (داوری اردکانی, ۱۳۷۹)

 

اما با یک مرور ساده بر ادبیات فرهنگ متوجه می‌شویم که تعاریف بسیار متنوعی از فرهنگ وجود دارد. زیرا فرهنگ مقوله‌ای پیچیده و مناقشه‌انگیز است، و شاید به تعداد متفکرانی که در حوزه فرهنگ فعالیتی قابل‌توجه داشته­اند، بتوان تعریف ارائه کرد، که در اینجا به چند مورد اشاره می شود.

  • «ﻧﻈﺎﻡﻭﺍﺭﻩﺍﻱ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ «ﻋﻘﺎﻳﺪ ﻭ ﺑﺎﻭﺭﻫﺎﻱ ﺍﺳﺎﺳﻲ»، «ارزش‌ها، ﺁﺩﺍﺏ ﻭ ﺍﻟﮕﻮﻫﺎﻱ ﺭﻓﺘﺎﺭﻱ» ریشه‌دار ﻭ ﺩﻳﺮﭘﺎ ﻭ «ﻧﻤﺎﺩﻫﺎ» ﻭ «ﻣﺼﻨﻮﻋﺎﺕ» ﮐﻪ ﺍﺩﺭﺍﮐﺎﺕ، ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻭ ﻣﻨﺎﺳﺒﺎﺕ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭﺍ ﺟﻬﺖ ﻭ ﺷﮑﻞ می‌دهد ﻭ ﻫﻮﻳﺖ ﺁﻥ ﺭﺍ می‌سازد.» (نقشه مهندسی فرهنگ کشور, ۱۳۹۲)
  • تیلور می‌گوید: «فرهنگ یا تمدن، کلیت هم تافته‌ای است شامل دین، هنر، قانون، اخلاقیات، آداب‌ورسوم و هرگونه توانایى و عادتى که آدمى به‌عنوان عضو جامعه به دست آورد.»
  • «مایریس» تعریفى تاریخى از فرهنگ ارائه می‌کند: «فرهنگ آن چیزى است که از گذشته آدمیان بازمانده است، در اکنون ایشان عمل می‌کند و آینده‌شان را شکل می‌دهد».
  • فرهنگ؛ نامریی‌ترین و آشکارترین بخش زندگی انسان است. نامرئی بودن آن ازاین‌جهت است که یک مقوله درونی است و با نظام ارزشی نهادینه‌شده در وجود آدمی ارتباط تنگاتنگ دارد. می‌توان گفت که ارزش‌ها؛ درونی‌ترین و مبنایی‌ترین عنصر فرهنگ را تشکیل می‌دهند و همه رفتارها و حالات فرد و جامعه از آن‌ها ریشه می‌گیرد. فرهنگ در هر جامعه به‌مثابه روح در پیکر است که موجب حیات و بقای جامعه می‌شود. (ملکی, ۱۳۸۸)

 

سطوح فرهنگ

ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺯ ﺳﻄﻮﺡ ﻓﺮﻫﻨﮓ، ﺳﻄﻮﺡ مورد مطالعه ﻭ مدیریت­پذیر ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻛﻞ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻳﺎ ﺑﺨﺶ قابل‌توجهی ﺍﺯ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ ﭘﻮﺷﺶ ﻗﺮﺍﺭ می‌دهد. ﺩﺭ ﻧﻘﺸﺔ ﻣﻬﻨﺪﺳﻲ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﻛﺸﻮﺭ، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺭ ﺳﻪ ﺳﻄﺢ ﺯﻳﺮ ﻣﻮﺭﺩ ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ، ﺑﺮﺭﺳﻲ، ﺗﺤﻠﻴﻞ ﻭ برنامه‌ریزی ﻗﺮﺍﺭ می‌گیرد:

 

ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻠﻲ (اسلامی – ایرانی)

نظام­واره ﺑﺎﻭﺭﻫﺎ و عقاید اساسی، ارزش‌ها، آداب و ﺍﻟﮕﻮﻫﺎﻱ ﺭﻓﺘﺎﺭﻱ، با ثبات و ریشه‌دار و ﻧﻤﺎﺩﻫﺎ ﻭ ﻣﺼﻨﻮﻋﺎﺕ مردم مسلمان ایران (ﻭ عموماً ﺩﺭ ﻣﺮﺯﻫﺎﻱ ﺟﻐﺮﺍﻓﻴﺎﻳﻲ ﻳﮏ ﮐﺸﻮﺭ) ﺍﺳﺖ؛ ﮐﻪ ﻃﻲ قرن‌ها ﻭ هزاره‌ها ﺍﻳﺠﺎﺩ ﻭ تثبیت‌شده ﻭ ﺑﻪ ﻳﮏ ﻣﻠﺖ ﻫﻮﻳﺖ می‌بخشد.

 

فرهنگ عمومی

ﻧﻈﺎﻡﻭﺍﺭه ﺑﺎﻭﺭﻫﺎ، ارزش‌ها، نگرش‌ها ﻭ گرایش‌ها، ﺍﻟﮕﻮﻫﺎﻱ ﺭﻓﺘﺎﺭﻱ ﻭ ﻧﻤﺎﺩﻫﺎ ﻭ ﻣﺼﻨﻮﻋﺎﺗﻲ ‫ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﻓﻀﺎﻱ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﻭ ﻣﺸﺘﺮﻙ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻃﻊ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﻣﻌﻴﻦ ﺷﻜﻞ می‌دهد. ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺑﺮ ارزش‌ها، گرایش‌ها، ﺍﻟﮕﻮﻫﺎﻱ ﺭﻓﺘﺎﺭﻱ ﻭ ﺍﻟﮕﻮﻱ ﺯﻧﺪﮔﻲ ﺁﺣﺎﺩ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺄﻛﻴﺪ ‫ﻭ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻠﻲ (ﺍﺳﻼﻣﻲ ـ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ)، ﻋﻤﻖ ﻭ ﭘﺎﻳﺪﺍﺭﻱ ﻛﻤﺘﺮﻱ ﺩﺍﺭﺩ. ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻤﻮﻣﻲ ‫ﺗﺎ ﺣﺪﻭﺩ قابل‌ملاحظه‌ای ﺗﺎﺑﻊ ﻣﻘﺘﻀﻴﺎﺕ ﺯﻣﺎﻧﻲ ﻭ ﻣﻜﺎﻧﻲ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻭ منعکس‌کننده ﻋﻤﻠﻜﺮﺩ ﺳﺎﻳﺮ نظام‌ها ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻧﻈﺎﻡ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﺳﻴﺎﺳﻲ، ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ، ﻗﻀﺎﻳﻲ، ﺣﻘﻮﻗﻲ ﻭ… ﺍﺳﺖ.

 

فرهنگ حرفه‌ای

نظام­واره ﺑـﺎﻭﺭﻫﺎ، ارزش‌ها ﻭ ﺍﻟﮕﻮﻫﺎﻱ ﺭﻓﺘـﺎﺭﻱ ﻭ ﻧﻤﺎﺩﻫﺎﻱ ﺷـﺎﻏﻼﻥ ﻭ ﻣﺘﺼﺪﻳﺎﻥ ﻫر ‫ﺣﺮﻓﻪ ﺍﺳﺖ. ارزش‌های ﻓﺮﻫﻨﮓ حرفه‌ای به‌واسطه ﺳﻨﻮﺍﺕ ﻃﻮﻻﻧﻲ آموزش‌های ﺗﺨﺼﺼﻲ ﻭ ‫ﻳﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻭ ﻛﺎﺭﻭﺭﺯﻱ ﺑﻠﻨﺪﻣﺪﺕ ﺣﺎﺻﻞ می‌شود. فرهنگ حرفه‌ای ﭘﺰﺷﻜﺎﻥ، ﺑﺎﺯﺍﺭﻳﺎﻥ، ﻣﻌﻠﻤﺎﻥ، ﻗﻀﺎﺕ، ﻧﻈﺎﻣﻴﺎﻥ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﻴﺎﻥ ازجمله ﺍﻳﻦ فرهنگ‌ها ﻫﺴﺘﻨﺪ.

 

 

در آخر از همه صاحب نظران و نخبگان عرصه مدیریت و فرهنگ تقاضا می شود، تا نقدها و نظرات تکمیلی خود را از طریق سایت www.amaher.ir با نگارنده در میان گذارند.

 

 

 

دیدگاه خود را به ما بگویید.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.