مهم‌ترین چالش‌های فرهنگ کشور کدام است؟ (چالش‌های اندیشه‌ای فرهنگ) | وب سایت مهندس علي ماهرالنقش


سرویس فرهنگی از کتاب ” مدل مدیریت جامع فرهنگ ” در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی رونمایی شد. یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۱ . . به گزارش خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در جلسه امروز (۱۴ آذرماه) کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی از کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” رونمایی شد. کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” […]

بازنشر از سایت الف/ . هم زمانی انتشار این مقاله با ابلاغ سیاست های کلی انتخابات، توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) را به فال نیک می گیرم، و امیدوارم بتوانیم شبیه سازی اندکی از شرایط نموده و ضرورت بازمهندسیِ نظام انتخاباتی و بازنگری جدی در شاخص­های تأیید صلاحیت­ها را در حد مقدور تبیین نماییم. […]

به گزارش خبرنگار سلامت خبرگزاری تسنیم، غلامرضا پورحیدری با اشاره به برگزاری نشست بیست و چهارم انجمن علمی مدیریت بحران ایران با عنوان “شبیه سازی بحران” اظهار کرد: در این نشست که در سالن کنفرانس دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، علی ماهرالنقش مؤلف کتاب شبیه سازی بحران به ارائه سخنرانی پرداختند و […]

سلسله مقالات مدیریت راهبردی و جامع فرهنگ یادداشت: علی ماهرالنقش – روزنامه اصفهان زیبا – ۱۶ تیر  ۱۳۹۴ *   *   *   *   * چنانچه در مقاله قبل گذشت سلسله مقالات مدیریت جامع فرهنگ ایجاد زمینه برای نقد، تکمیل، بهره­ برداری و رشد و تعالی موضوع مدیریت جامع فرهنگ، به صورت هفتگی منتشر خواهد شد. در […]

رهبر معظم انقلاب اسلامی در سال ۱۳۷۳ در دیدار با هنرمندان و مسئولان فرهنگی کشور چنین گفته اند: … «و اما در عرصه‌ی فرهنگ، بنده به معنای واقعىِ کلمه، احساس نگرانی میکنم و حقیقتاً دغدغه دارم. این دغدغه از آن دغدغه‌هایی است که آدمی به خاطر آن، گاهی ممکن است نصفِ شب هم از خواب […]

در هفته پدافند غیر عامل، جهاد دانشگاهی صنعتی اصفهان کتاب شبیه سازی بحران “Crisis Simulation” را منتشر نمود.   هر که در عاقبتِ کار نِگَریست، در عاقبتْ نَگِریست ******* کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی طبیعی و سیاسی آن و نیز بروز و ظهور انقلاب اسلامی در آن، در معرض تهدیدات جدّی طبیعی و بشرساز […]

یک شهر خوب و ایده آل، چه شهری است؟ ………… مردم در آن دارای آسایش باشند؟ (توجّه به جسم انسان) مردم در آن دارای آرامش باشند؟ (توجّه به روح انسان) شهری است که خلّاق باشد؟ پیشرفته و مدرن باشد؟ توسعه یافته باشد؟ مردم محور باشد؟ سرآمد باشد؟ زیبا باشد؟ ……. ؟ ………………. اگر بخواهیم نگاهی […]

موضوع مدیریت بحران یکی از نیازهای آموزشی سازمان هایی است که در یکی از عرصه های اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی فعالیت می نماید. چرا که هر سازمانی دارای رقبایی است که در صدد پیشی گرفتن از او در عرصه بازار هستند؛ و بحران سازی از سوی رقبا در شرایط فعلی امری طبیعی […]

حجت‌الاسلام احمد سالک، نائب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی راه‌اندازی قرارگاه‌های فرهنگ را از اولویت های کمیسیون فرهنگی مجلس برشمرد و در بیانی صریح خواستار پاسخگویی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره علت عدم راه اندازی قرارگاه های فرهنگ در کشور شد. ……………………… به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات باشگاه خبری فارس «توانا»، چندی […]

تحریم های فلج کننده باید مردم ایران را مجبور به پذیرش شرایط غرب و در رأس آنها آمریکا کند، چرا که استکبار چند هدف را هم زمان دنبال می کند. ۱- شکستن الگوی مقاومت (انقلاب اسلامی) در برابر استکبار و قلدران جهانی ۲- نا امید کردن حرکت های نوظهور بیداری اسلامی در سایر کشورها ۳- […]

کلمه سناریو از عبارت لاتین (Scenario) گرفته شده، و دارای معنی واحد، و تعابیر متفاوتی در حوزه های مختلف کاربردی آن است. در عالم هنر کلمه سناریو به عنوان متن یا نمایشنامه ای است که فیلم یا تئاتر بر اساس آن تولید و ایجاد می شود. در این متن تمامی عوامل فیلم، نقش آنها، دیالوگ […]

اگر چه همواره طراحی و بهینه سازی سیستم یکی از آرزوهای هر مدیر توانا و خردمندی بوده، لیکن یکی از چالش های مهم در بهینه سازی سیستم ها و نظامات موجود مقاومت و کارشکنی افراد ذی نفوذ در سازمان است، که منافع شان تهدید می شود! این مطلب به خصوص در سازمان هایی که دارای […]

ما فرزندان دلیل هستیم، و آنجا می رویم که دلایل راهنمایی مان کنند. برای ارزیابی و ارزشیابی هر موضوعی شاخص و خط کش نیاز است. اگر خط کش استانداردی وجود داشته باشد، آنگاه می توان با اطمینان و به دور از سوگیری و حب و بغض های فردی و گروهی و … نسبت به مسایل […]

مهندس ماهرالنقش در مصاحبه اختصاصی با هفته نامه جام اصفهان تاکید کرد : قرارگاه فرهنگ نباید با مدیریت سیاسی اداره شود …………………………………………….. همه عقلا قبول دارند که در مقابل هجمه دشمن، باید کار منسجم و هماهنگی انجام داد … پس اگر بپذیریم که به فرهنگ کشور حمله شده، و ما باید در مقابل این هجمه […]

نوشته حضرت آیت‌الله محی‌الدین حائری شیرازی ………………….. مرحوم حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین ابوترابی برایم نقل کرد که در یکی از کمپ‌ها و اردوگاه‌های اسرای ایرانی در عراق، مسئول اردوگاه تغییر کرد و سرهنگ بعثی سختگیری آمد. وقتی دید اسرا به یکی اقتدا کردند و نماز جماعت می‌خوانند، اعلام کرد نماز جماعت ممنوع و پیش نماز را که یک […]

چند روز پیش که صحبت های مقام معظّم رهبری (مدظلّه العالی) را در جمع جوانان استان خراسان شمالی شنیدم؛ به یاد خاطره ی جلسه ای افتادم، حدود یک سال و اندی پیش، با مسئولان عالی فرهنگی یک استان. در آن جلسه قرار بود بر روی سندی که  بر موضوع مدیریت جامع فرهنگ و قرارگاه فرهنگ […]

ساختار شکست کار معادل کلمه لاتین Work Breakdown Structure – WBS است. کاربرد این واژه که در بر گیرنده یک ابزار کارآمد در سیستم های کاری مختلف است، تسهیل کننده و سازماندهی کننده در انجام یک پروژه، یک موضوع، و یا یک فعالیت است. بدین صورت که آن مقوله را در سطوح مختلف تقسیم­بندی می­کند، […]

دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی عدم وجود نظام جامع فرهنگ است تا همه داشته ها، قوت ها، توانمندی ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ به کار گیریم، و دیگری عدم تدوین مدل های عملیاتی و اجرایی دینی (عدم تدوین سبک […]

شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از شجره های طیّبه ای است که پس از انقلاب اسلامی به دست مبارک امام خمینی (ره) غرس شده و در طول زمان حیات خود، همواره از حمایت بی بدیل رهبری معظّم انقلاب بهره مند بوده است. لیکن فرآیند عملکردی، میزان اثربخشی، نوع سازمان دهی و پاره ای مسائل دیگر […]

چاپ این نوشته

مهم‌ترین چالش‌های فرهنگ کشور کدام است؟ (چالش‌های اندیشه‌ای فرهنگ)

اصفهان زیبا – ۱۹ ابان ۱۳۹۴

……………

 

در ادامه سلسله مقالات مدیریت جامع فرهنگ پس از بیان ضرورت موضوع، چند سؤال کلیدی درباره فرهنگ مطرح کردیم و سپس به ابعاد مختلف موضوع مدیریت، فرهنگ، مدیریت جامع فرهنگ، رابطه فرهنگ با سایر مقولات، مدیریت پذیری فرهنگ، بررسی وضعیت مدیریت فرهنگ در سایر کشورهای جهان و تبیین نقش حوزه، دانشگاه، دولت و مردم در فرهنگ به صورتی بسیار اجمالی پرداختیم؛ و اینک در مقاله هفدهم به بررسی مهم‌ترین چالش‌های فرهنگ و ازجمله چالش‌های اندیشه‌ای در حوزه فرهنگ می‌پردازیم.

 

احیای تمدن اسلامی در ایران مستلزم برنامه‌ریزی­های بلندمدت در همه ابعاد می‌باشد که زیربنای آن تبیین چشم‌اندازهای آینده است. آنچه در احیای تمدن اسلامی و عملی شدن جامعه مدنی موزون اهمیت دارد این است که با توجه به نظام‌های سیاسی، فن‌آوری، اجتماعی، اقتصادی، عقیدتی و … ایران، کدام چارچوب نظری به‌صورت میان‌رشته‌ای برای طراحی و برنامه‌ریزی بلندمدت می‌تواند راهنمای کلی همه بخش‌ها قرارگرفته و احیای تمدن اسلامی و پیاده شدن بنیادهای جامعه مدنی را تحقق بخشد. (سلطانی، ۱۳۷۸)

 

حال اگر بخواهیم درباره چالش‌های فرهنگ کشور بحث کنیم، از چند منظر می‌توان به آن پرداخت، مثلاً می‌توان رویکردهای زیر را داشت.

  • محتوایی و دانشی

  • روشی و فرآیندی

  • ساختاری

  • مدیریتی

 

لذا همان­طور که در مقالات ابتدایی بیان گردید، به نظر می­رسد دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی نُقصان وجود نظام مدیریت جامع فرهنگ است و دیگری ضعف در استخراج و تدوین مدل‌های عملیاتی و اجرایی دینی که به آن سبک زندگى اسلامی ایرانی می­گوییم و بخش اصلی تمدّن نوین اسلامى را شکل می‌دهد (ضعف در تدوین سبک زندگی)؛ که اوّلی چالشی سیستمی و کالبدی و دوّمی چالشی محتوایی و نرم­افزاری است.

بنابراین بحث ما پرداختن به موضوع مدیریت فرهنگ است، پس در اینجا به چالش‌های مدیریت فرهنگ در کشور می‌پردازیم؛ که خود به­نوعی دربردارنده اکثر موارد دیگر نیز هست؛ بنابراین با بهره‌گیری از مطالعات انجام‌شده و نیز دیدگاه‌های نگارنده، به موارد زیر اشاره می‌شود.

 

چالش‌های اندیشه‌ای

 

 

چالش در چیستی فرهنگ

هم‌اکنون هیچ سندی در دسترس مدیران فرهنگی کشوری و استانی وجود ندارد که همه ابعاد، مؤلفه­ها، اجزاء، عناصر و شاخص­های فرهنگ در آن به‌طور عملیاتی و یکجا تدوین و تصویب ‌شده باشد، تا مدیر بتواند بر اساس آن برنامه­ریزی نماید. لذا بدیهی است موضوعی که ابعاد و حدودوثغور آن برای برنامه­ریز مشخص نبـاشـد، نمی­تواند قابل برنامه­ریزی صحیح باشد. (ماهرالنقش، ۱۳۹۳) در ادامه مطلب تعدادی از چالش‌های اصلی در حوزه چیستی فرهنگ را ملاحظه می‌نمایید.

 

  • عدم توافق و تفاهم بر سر تعریف، معنا و مفهوم فرهنگ

  • وجود ابهام در بخش فرهنگ؛ بخش فرهنگ حوزه‌ای پر ابهام است که حدودوثغور آن کاملاً شفاف و روشن نیست.

  • عدم تدوین مؤلفه­های جامع تشکیل‌دهنده فرهنگ و شاخص­های اندازه­گیری آن‌ها

  • گویا نبودن مفاهیم فرهنگی و ارزشی و عدم تبیین راهبردی آن‌ها

  • عدم توافق در تعیین حدود و قلمرو امور فرهنگی برای برنامه‌ریزی

  • نگاه محض مادى و ادارى به فرهنگ است

  • کیفی بودن مقولات بخش فرهنگ: غالباً اهداف در بخش فرهنگ به‌صورت مقولات کیفی تعریف می‌شوند. اهدافی نظیر تعالی و رشد انسان‌ها، تربیت اسلامی – انسانی، نزدیک شدن به خدا، خوب بودن، سعادت و سعادتمندی و … ازجمله اهدافی هستند که در مستندات مربوط به بخش فرهنگ مورد توجه قرار می‌گیرند. بدیهی است برنامه‌ریزی و سنجش میزان عملکرد دستگاه‌های مسئول در میزان دستیابی به هدف سعادتمند شدن افراد به‌سادگی انجام نخواهد شد. وجود چنین اهدافی در بخش فرهنگ، امر برنامه‌ریزی و اجرا را از یک‌سو و نظارت و پاسخگویی را از سوی دیگر با مشکل مواجه می‌کند. ازاین‌رو طراحی ابزار و روش‌هایی که بتوان با استفاده از آن‌ها برنامه‌ریزی و سنجش ناپذیری اهداف فرهنگی را به حداقل کاهش داد، از الزامات هر مدیریت فرهنگی می‌باشد.

  • عدم شناخت کامل از نقش مهم فرهنگ در توسعه

  • آمیختگی فرهنگ با مقولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و …

  • اثرات متقابل و گهگاه نامطلوب فرهنگ دیگر بر فرهنگ خودی

 

 

چالش وضعیت موجود فرهنگ

  • عدم شناخت بیماری‌های فرهنگی و رهیافت‌های ضدفرهنگی در پیکره فرهنگ عمومی کشور که تهدید سلامت اندیشه و اخلاق جامعه به‌ویژه جوانان را در پی داشته و رفتار عادی ناهنجار و ضدارزشی را سبب شده است

  • عدم شناخت دقیق نیازهای مخاطبین در شرایط مختلف و فعالیت‌های یک‌طرفه

  • عدم همراهى بُعد فرهنگى و غیرمادى فرهنگ با سایر ابعاد، به‌ویژه ابعاد مادى جامعه به‌عنوان تأخر فرهنگى[۱] شناخته می‌شود

  • بی‌توجهی و حساس نبودن سازمان‌ها، افراد و آحاد مردم نسبت به آلوده نمودن محیط‌زیست فرهنگی

  • حساس نبودن بخش‌های مختلف اجتماع نسبت به تخریب ارزش‌های فرهنگی

چالش در شیوه مدیریت فرهنگ

  • توسل به شیوه­های توصیه‌ای و تکراری در فعالیت‌های فرهنگی

  • خلط حوزه فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی، صبغه تبلیغی دادن به کارهای فرهنگی

  • کمبود دید علمی نسبت به اوضاع فرهنگی کشور

  • غلبه وسوسه «همه‌چیز باهم» در برنامه‌های فرهنگی

 

 

در آخر از همه صاحب نظران و نخبگان عرصه مدیریت و فرهنگ تقاضا می شود تا نقدها و نظرات تکمیلی خود را از طریق سایت www.amaher.ir با نگارنده در میان گذارند.

 

—————————————

[۱] Cultural Lag

دیدگاه خود را به ما بگویید.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.