امیرالمومنین امام علی علیه السلام درباره ریشه و منشأ فساد چنین می فرمایند: فساد توده ی مردم، ناشی از فساد خواصّ است. خواصّ، به پنج گروه تقسیم می‌شوند:      📚عالمان که راهنمایانِ به سوی خدایند      📿پارسایان که راه رسیدن به خدایند،      💰بازرگانان که اُمنای خدایند،      ⚔رزمندگان که یاوران دین خدایند      👤و […]

درود و رحمت بیکران الهی بر شهید والا مقام مرتضی مطهری مطلب صوتی تصویری زیر را چند بار گوش کنید   جامعه ایران یک جامعه مرده است و وای به حال مصلحان چنین جامعه ای.  

خداوند امر به جهاد با کفار و مشرکین و منافقین نموده و این جهاد از ازل بوده و تا ابد ادامه دارد و خداوند حکیم اجر مؤمنان و مجاهدان راهش را ضایع نمی‌کند. «أَنَّ اللَّهَ لا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِینَ»[۱] و اجر این جهاد شهادت است و هر چه جهاد سخت‌تر و اخلاص بیشتر باشد، شهادتش […]

به نقل از جامعه خبری تحلیل الف علی ماهرالنقش،  ۱۶ شهریور ۱۳۹۸، ۲۰:۵۹  ۳۹۸۰۶۱۶۱۶۵ ———————————————————– یَا مُدَبِّرَ الْأُمُورِ   اجازه دهید به‌جای صحبت‌های خسته‌کننده تئوریک درباره بی‌تدبیری، شما را با یک مصداق بارز و عینیِ بی‌تدبیری آشنا کنم. سفری داشتم به یکی از کشورها و در آنجا با اوضاع عجیب و غریبی برخورد کردم که اگر […]

به نقل از سایت الف – ۲۵ اسفند ۱۳۹۷ https://www.alef.ir/news/3971225095.html یکی از آفاتی که جامعه و بلکه نظام اسلامی ایران را مورد تهدید جدی قرار داده و متأسفانه برخورد قابل قبولی در رفع آن نشده، «فساد» است؛ اعم از فساد اقتصادی، فساد سیاسی، فساد اجتماعی و فساد فرهنگی. برای همین هم بود که رهبری معظم […]

وزن دهی به شاخص ها، متغیرها، مولفه ها و … یکی از موضوعات رایج و پرکاربرد در مدل های تصمیم گیری به حساب می آید و در سازمان های مختلف و حتی در تصمیم گیری های شخصی کاربرد دارد. در این مقاله با ارائه یک مثال، به یکی از مدل های وزن دهی به شاخص […]

سرویس فرهنگی از کتاب ” مدل مدیریت جامع فرهنگ ” در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی رونمایی شد. یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۱ . . به گزارش خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در جلسه امروز (۱۴ آذرماه) کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی از کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” رونمایی شد. کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” […]

بازنشر از سایت الف/ . هم زمانی انتشار این مقاله با ابلاغ سیاست های کلی انتخابات، توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) را به فال نیک می گیرم، و امیدوارم بتوانیم شبیه سازی اندکی از شرایط نموده و ضرورت بازمهندسیِ نظام انتخاباتی و بازنگری جدی در شاخص­های تأیید صلاحیت­ها را در حد مقدور تبیین نماییم. […]

موضوع مدیریت بحران یکی از نیازهای آموزشی سازمان هایی است که در یکی از عرصه های اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی فعالیت می نماید. چرا که هر سازمانی دارای رقبایی است که در صدد پیشی گرفتن از او در عرصه بازار هستند؛ و بحران سازی از سوی رقبا در شرایط فعلی امری طبیعی […]

کلمه سناریو از عبارت لاتین (Scenario) گرفته شده، و دارای معنی واحد، و تعابیر متفاوتی در حوزه های مختلف کاربردی آن است. در عالم هنر کلمه سناریو به عنوان متن یا نمایشنامه ای است که فیلم یا تئاتر بر اساس آن تولید و ایجاد می شود. در این متن تمامی عوامل فیلم، نقش آنها، دیالوگ […]

ساختار شکست کار معادل کلمه لاتین Work Breakdown Structure – WBS است. کاربرد این واژه که در بر گیرنده یک ابزار کارآمد در سیستم های کاری مختلف است، تسهیل کننده و سازماندهی کننده در انجام یک پروژه، یک موضوع، و یا یک فعالیت است. بدین صورت که آن مقوله را در سطوح مختلف تقسیم­بندی می­کند، […]

دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی عدم وجود نظام جامع فرهنگ است تا همه داشته ها، قوت ها، توانمندی ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ به کار گیریم، و دیگری عدم تدوین مدل های عملیاتی و اجرایی دینی (عدم تدوین سبک […]

شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از شجره های طیّبه ای است که پس از انقلاب اسلامی به دست مبارک امام خمینی (ره) غرس شده و در طول زمان حیات خود، همواره از حمایت بی بدیل رهبری معظّم انقلاب بهره مند بوده است. لیکن فرآیند عملکردی، میزان اثربخشی، نوع سازمان دهی و پاره ای مسائل دیگر […]

چاپ این نوشته

مهم‌ترین چالش‌های فرهنگ کشور کدام است؟ (چالش‌های اندیشه‌ای فرهنگ)

اصفهان زیبا – ۱۹ ابان ۱۳۹۴

……………

 

در ادامه سلسله مقالات مدیریت جامع فرهنگ پس از بیان ضرورت موضوع، چند سؤال کلیدی درباره فرهنگ مطرح کردیم و سپس به ابعاد مختلف موضوع مدیریت، فرهنگ، مدیریت جامع فرهنگ، رابطه فرهنگ با سایر مقولات، مدیریت پذیری فرهنگ، بررسی وضعیت مدیریت فرهنگ در سایر کشورهای جهان و تبیین نقش حوزه، دانشگاه، دولت و مردم در فرهنگ به صورتی بسیار اجمالی پرداختیم؛ و اینک در مقاله هفدهم به بررسی مهم‌ترین چالش‌های فرهنگ و ازجمله چالش‌های اندیشه‌ای در حوزه فرهنگ می‌پردازیم.

 

احیای تمدن اسلامی در ایران مستلزم برنامه‌ریزی­های بلندمدت در همه ابعاد می‌باشد که زیربنای آن تبیین چشم‌اندازهای آینده است. آنچه در احیای تمدن اسلامی و عملی شدن جامعه مدنی موزون اهمیت دارد این است که با توجه به نظام‌های سیاسی، فن‌آوری، اجتماعی، اقتصادی، عقیدتی و … ایران، کدام چارچوب نظری به‌صورت میان‌رشته‌ای برای طراحی و برنامه‌ریزی بلندمدت می‌تواند راهنمای کلی همه بخش‌ها قرارگرفته و احیای تمدن اسلامی و پیاده شدن بنیادهای جامعه مدنی را تحقق بخشد. (سلطانی، ۱۳۷۸)

 

حال اگر بخواهیم درباره چالش‌های فرهنگ کشور بحث کنیم، از چند منظر می‌توان به آن پرداخت، مثلاً می‌توان رویکردهای زیر را داشت.

  • محتوایی و دانشی

  • روشی و فرآیندی

  • ساختاری

  • مدیریتی

 

لذا همان­طور که در مقالات ابتدایی بیان گردید، به نظر می­رسد دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی نُقصان وجود نظام مدیریت جامع فرهنگ است و دیگری ضعف در استخراج و تدوین مدل‌های عملیاتی و اجرایی دینی که به آن سبک زندگى اسلامی ایرانی می­گوییم و بخش اصلی تمدّن نوین اسلامى را شکل می‌دهد (ضعف در تدوین سبک زندگی)؛ که اوّلی چالشی سیستمی و کالبدی و دوّمی چالشی محتوایی و نرم­افزاری است.

بنابراین بحث ما پرداختن به موضوع مدیریت فرهنگ است، پس در اینجا به چالش‌های مدیریت فرهنگ در کشور می‌پردازیم؛ که خود به­نوعی دربردارنده اکثر موارد دیگر نیز هست؛ بنابراین با بهره‌گیری از مطالعات انجام‌شده و نیز دیدگاه‌های نگارنده، به موارد زیر اشاره می‌شود.

 

چالش‌های اندیشه‌ای

 

 

چالش در چیستی فرهنگ

هم‌اکنون هیچ سندی در دسترس مدیران فرهنگی کشوری و استانی وجود ندارد که همه ابعاد، مؤلفه­ها، اجزاء، عناصر و شاخص­های فرهنگ در آن به‌طور عملیاتی و یکجا تدوین و تصویب ‌شده باشد، تا مدیر بتواند بر اساس آن برنامه­ریزی نماید. لذا بدیهی است موضوعی که ابعاد و حدودوثغور آن برای برنامه­ریز مشخص نبـاشـد، نمی­تواند قابل برنامه­ریزی صحیح باشد. (ماهرالنقش، ۱۳۹۳) در ادامه مطلب تعدادی از چالش‌های اصلی در حوزه چیستی فرهنگ را ملاحظه می‌نمایید.

 

  • عدم توافق و تفاهم بر سر تعریف، معنا و مفهوم فرهنگ

  • وجود ابهام در بخش فرهنگ؛ بخش فرهنگ حوزه‌ای پر ابهام است که حدودوثغور آن کاملاً شفاف و روشن نیست.

  • عدم تدوین مؤلفه­های جامع تشکیل‌دهنده فرهنگ و شاخص­های اندازه­گیری آن‌ها

  • گویا نبودن مفاهیم فرهنگی و ارزشی و عدم تبیین راهبردی آن‌ها

  • عدم توافق در تعیین حدود و قلمرو امور فرهنگی برای برنامه‌ریزی

  • نگاه محض مادى و ادارى به فرهنگ است

  • کیفی بودن مقولات بخش فرهنگ: غالباً اهداف در بخش فرهنگ به‌صورت مقولات کیفی تعریف می‌شوند. اهدافی نظیر تعالی و رشد انسان‌ها، تربیت اسلامی – انسانی، نزدیک شدن به خدا، خوب بودن، سعادت و سعادتمندی و … ازجمله اهدافی هستند که در مستندات مربوط به بخش فرهنگ مورد توجه قرار می‌گیرند. بدیهی است برنامه‌ریزی و سنجش میزان عملکرد دستگاه‌های مسئول در میزان دستیابی به هدف سعادتمند شدن افراد به‌سادگی انجام نخواهد شد. وجود چنین اهدافی در بخش فرهنگ، امر برنامه‌ریزی و اجرا را از یک‌سو و نظارت و پاسخگویی را از سوی دیگر با مشکل مواجه می‌کند. ازاین‌رو طراحی ابزار و روش‌هایی که بتوان با استفاده از آن‌ها برنامه‌ریزی و سنجش ناپذیری اهداف فرهنگی را به حداقل کاهش داد، از الزامات هر مدیریت فرهنگی می‌باشد.

  • عدم شناخت کامل از نقش مهم فرهنگ در توسعه

  • آمیختگی فرهنگ با مقولات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و …

  • اثرات متقابل و گهگاه نامطلوب فرهنگ دیگر بر فرهنگ خودی

 

 

چالش وضعیت موجود فرهنگ

  • عدم شناخت بیماری‌های فرهنگی و رهیافت‌های ضدفرهنگی در پیکره فرهنگ عمومی کشور که تهدید سلامت اندیشه و اخلاق جامعه به‌ویژه جوانان را در پی داشته و رفتار عادی ناهنجار و ضدارزشی را سبب شده است

  • عدم شناخت دقیق نیازهای مخاطبین در شرایط مختلف و فعالیت‌های یک‌طرفه

  • عدم همراهى بُعد فرهنگى و غیرمادى فرهنگ با سایر ابعاد، به‌ویژه ابعاد مادى جامعه به‌عنوان تأخر فرهنگى[۱] شناخته می‌شود

  • بی‌توجهی و حساس نبودن سازمان‌ها، افراد و آحاد مردم نسبت به آلوده نمودن محیط‌زیست فرهنگی

  • حساس نبودن بخش‌های مختلف اجتماع نسبت به تخریب ارزش‌های فرهنگی

چالش در شیوه مدیریت فرهنگ

  • توسل به شیوه­های توصیه‌ای و تکراری در فعالیت‌های فرهنگی

  • خلط حوزه فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی، صبغه تبلیغی دادن به کارهای فرهنگی

  • کمبود دید علمی نسبت به اوضاع فرهنگی کشور

  • غلبه وسوسه «همه‌چیز باهم» در برنامه‌های فرهنگی

 

 

در آخر از همه صاحب نظران و نخبگان عرصه مدیریت و فرهنگ تقاضا می شود تا نقدها و نظرات تکمیلی خود را از طریق سایت www.amaher.ir با نگارنده در میان گذارند.

 

—————————————

[۱] Cultural Lag

دیدگاه خود را به ما بگویید.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.