نقدی بر ساختار و سازمان مدیریت بحران در کشور | وب سایت مهندس علي ماهرالنقش


سرویس فرهنگی از کتاب ” مدل مدیریت جامع فرهنگ ” در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی رونمایی شد. یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۱ . . به گزارش خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در جلسه امروز (۱۴ آذرماه) کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی از کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” رونمایی شد. کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” […]

بازنشر از سایت الف/ . هم زمانی انتشار این مقاله با ابلاغ سیاست های کلی انتخابات، توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) را به فال نیک می گیرم، و امیدوارم بتوانیم شبیه سازی اندکی از شرایط نموده و ضرورت بازمهندسیِ نظام انتخاباتی و بازنگری جدی در شاخص­های تأیید صلاحیت­ها را در حد مقدور تبیین نماییم. […]

در هفته پدافند غیر عامل، جهاد دانشگاهی صنعتی اصفهان کتاب شبیه سازی بحران “Crisis Simulation” را منتشر نمود.   هر که در عاقبتِ کار نِگَریست، در عاقبتْ نَگِریست ******* کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی طبیعی و سیاسی آن و نیز بروز و ظهور انقلاب اسلامی در آن، در معرض تهدیدات جدّی طبیعی و بشرساز […]

موضوع مدیریت بحران یکی از نیازهای آموزشی سازمان هایی است که در یکی از عرصه های اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی فعالیت می نماید. چرا که هر سازمانی دارای رقبایی است که در صدد پیشی گرفتن از او در عرصه بازار هستند؛ و بحران سازی از سوی رقبا در شرایط فعلی امری طبیعی […]

کلمه سناریو از عبارت لاتین (Scenario) گرفته شده، و دارای معنی واحد، و تعابیر متفاوتی در حوزه های مختلف کاربردی آن است. در عالم هنر کلمه سناریو به عنوان متن یا نمایشنامه ای است که فیلم یا تئاتر بر اساس آن تولید و ایجاد می شود. در این متن تمامی عوامل فیلم، نقش آنها، دیالوگ […]

ساختار شکست کار معادل کلمه لاتین Work Breakdown Structure – WBS است. کاربرد این واژه که در بر گیرنده یک ابزار کارآمد در سیستم های کاری مختلف است، تسهیل کننده و سازماندهی کننده در انجام یک پروژه، یک موضوع، و یا یک فعالیت است. بدین صورت که آن مقوله را در سطوح مختلف تقسیم­بندی می­کند، […]

دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی عدم وجود نظام جامع فرهنگ است تا همه داشته ها، قوت ها، توانمندی ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ به کار گیریم، و دیگری عدم تدوین مدل های عملیاتی و اجرایی دینی (عدم تدوین سبک […]

شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از شجره های طیّبه ای است که پس از انقلاب اسلامی به دست مبارک امام خمینی (ره) غرس شده و در طول زمان حیات خود، همواره از حمایت بی بدیل رهبری معظّم انقلاب بهره مند بوده است. لیکن فرآیند عملکردی، میزان اثربخشی، نوع سازمان دهی و پاره ای مسائل دیگر […]

چاپ این نوشته

نقدی بر ساختار و سازمان مدیریت بحران در کشور

 

بر اساس قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور[۱] و آیین نامه اجرای آن[۲]، چهارده محور یا رکن برای مدیریت بحران تعریف شده است. این دسته بندی اگر چه مقدار زیادی از موضوعات را پوشش می دهد، لیکن دارای یک مشکل است؛ و آن اینکه تعدادی از موضوعات مهم در مدیریت بحران را در نظر نگرفته است. در ادامه توضیح مختصری را در این باره ملاحظه می فرمایید.

ارکان یا محورهای چهارده گانه مدیریت بحران (تعریف شده در قانون)

بر اساس دسته بندی انجام شده در فصل پنجم آیین‌نامه اجرایی قانون تشکیل سازمان مدیریت بحران کشور، ارکان یا محورهای  چهارده گانه برای موضوعات مدیریت بحران تعریف شده است. این محورها شامل موارد زیر است.

 

 
البته دسته بندی های دیگری نیز در سطح کشور و جهان مطرح است، به طوری که  بتواند پوشش کامل تری بر موضوعات مورد نیاز مدیریت بحران بدهد. مثلاً  بر اساس گزارش مرحله دوّم پروژه «بررسی و تعیین الگوی تجهیزاتی، ساختار و آموزشهای مورد نیاز گروههای امداد و نجات مهندسی: سال ۱۳۸۶» دسته بندی سازمان مدیریت بحران فدرال آمریکا و نیز پیشنهاد تکمیلی برای تعیین محورهای لازم برای پوشش مدیریت بحران در کشور مطرح شده، که در ادامه ملاحظه می گردد.

«سازمان مدیریت بحران فدرال[۳] در کشور آمریکا (FEMA)،  مسئولیت مدیریت بحران در کشور آمریکا را بر عهده دارد. این سازمان یکی از زیر مجموعه‌های سازمان امنیت[۴] در کشور آمریکا است که مسئولیت هدایت توانمندی های کشور در زمینه ایجاد آمادگی مقابله با تمامی بحرانهای طبیعی و غیر طبیعی در کشور آمریکا را بر عهده دارد.

طی موافقت نامه ای که بین ۲۶ فدرال کشور آمریکا و صلیب سرخ این کشور منعقد گردیده است، طرح پاسخگویی فدرال (FRP)[5] در این کشور سازماندهی شده است. در این سیستم ۱۲ سازمان زیر مجموعه پیش بینی شده تا در مجموع بتواند به بحران در هر یک از ایالات آمریکا پاسخگویی کند.

اسامی این سازمان ها بشرح زیر است.

Function

Organization

Code

Transportation

Dept. of Transportation

(ESF #1)

Communications

National Communications System

(ESF #2)

Public Works/Engineering

U.S. Army Corps of Engineers

(ESF #3)

Firefighting

U.S. Forest Service

(ESF #4)

Information & Planning

FEMA

(ESF #5)

Mass Care

American Red Cross

(ESF #6)

Resource Support

General Services Administration

(ESF #7)

Health and Medical

Public Health Service

(ESF #8)

Urban Search & Rescue

FEMA

(ESF #9)

Hazardous Materials

Environmental Protection Agency

(ESF #10)

Food

Dept. of Agriculture/Food & Nutrition Service

(ESF #11)

Energy

Dept. of Energy.

(ESF #12)

(ESF: Emergency Support Function)

تحلیل ساختاری گروه های امداد و نجات

  1. برای پاسخ گویی به بحران مجموعه ای از عوامل و سازمان ها و مجموعه ها بصورت سیستمی یکپارچه تعریف، سازماندهی و آموزش دیده اند؛  و بر همین اساس مردم با این سازمان ها آشنا شده اند.
  2. یکی از این مجموعه ها گروه های امداد و نجات است، که کمتر از ۱۰% کل این مجموعه را تشکیل میدهد. بدیهی است اگر به دنبال پاسخگویی کامل به بحران باشیم، می بایست به سایر موارد بصورت هم زمان و یکپارچه توجه جدی داشته باشیم. که از آن جمله اند:

۲٫۱٫   سیستم حمل و نقل در بحران

۲٫۲٫   سیستم ارتباطات در بحران

۲٫۳٫   سیستم مهندسی در بحران

۲٫۴٫   سیستم آتش نشانی در بحران

۲٫۵٫   سیستم اطلاعاتی در بحران

۲٫۶٫   صلیب سرخ و هلال احمر

۲٫۷٫   سیستم پشتیبانی منابع در بحران

۲٫۸٫   سیستم بهداشت و درمان در بحران

۲٫۹٫   سیستم مواد خطرناک در بحران

۲٫۱۰٫   سیستم غذا در بحران

۲٫۱۱٫   سیستم انرژی در بحران

۲٫۱۲٫   سیستم فرهنگی در بحران

۲٫۱۳٫   سیستم مدیریت بحران

۲٫۱۴٫   …..

  1. دسته بندی گروه های امداد و نجات در دو سطح پشتیبانی و عملیاتی صورت می پذیرد. لذا به نظر می رسد همین دو سطح می بایست در درون سازمان تعریف و نهادینه شود. تا در یک نگاه سیستمی بتوان در موضوع امداد و نجات بصورت موفق عمل نمود. نکته دیگر اینکه در یک لایه بالاتر از این گروه های عملیاتی و پشتیبانی، سازمانهای دیگری نیز در امر کنترل و مدیریت بحران نقش دارند. لذا در یک نگاه جامع تر به موضوع، ضرورت وجود یک مدیریت جامع بحران در زمان وقوع بحران و حتی قبل از آن کاملاً ملموس و قابل پذیرش می گردد. به عبارت دیگر در صورتیکه سازمان در یک سطح و عوامل حکومتی در سطح بالاتر، بخواهند در زمان بروز بحران بر شرائط ناشی از بحران فائق آیند، می بایست در یک نگاه کلان سیستمی، مدیریت جامع بحران را تعریف نمایند.
  1. اگر بخواهیم پیشنهاد جامعی در این باره ارائه دهیم، این سیستم مدیریتی بحران را به اجزاء زیر میتوان تقسیم نمود.
     

     

جدول ۱: دسته بندی پیشنهادی سیستم مدیریت بحران در کشور

نکته: هم اکنون در کشور سازمان امداد و نجات عملیاتی شهری مستقلی وجود ندارد و این وظائف در هلال احمر بصورت ضعیفی انجام میشود. علت ضعف موضوع نیز عدم وجود یک ساختار مناسب، قوی و کارآمد، نظام مند و تجهیز شده، آموزش دیده و آماده بکار می باشد.»

 


[۱] http://hvm.ir/lawdetailnews.asp?id=42922&str_search=%C8%CD%D1%C7%E4

[۲] http://hvm.ir/lawdetailnews.asp?id=45645&str_search=%C8%CD%D1%C7%E4

[۳] – Federal Emergency Management Agency(FEMA)

[۴] – Us Department of Homeland Security (UDHS)

[۵]  Federal Response Plan (FRP)

 

این نوشته هنوز دیدگاهی ندارد. می توانید دیدگاه خود را بنویسید

  1. خدابنده عبداله گفت:

    سلام. بنده سالهاست به صورت کاملا علمی و عملیاتی موضوع مدیریت در بحران را بررسی میکنم. به راههای جالب و قابل انتقالی، به جهت آموزش عام و خاص ررسیدم، ولی ………….

  2. خدابنده عبداله گفت:

    ۰۹۱۲۲۸۲۸۵۳۹ ببخشید یادم رفت شماره تماس ام و بنویسم.
    ————————
    ماهرالنقش: باعث افتخار است که از محضر جنابعالی بهره برداری کنیم.

دیدگاه خود را به ما بگویید.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.