- وب سایت مهندس علي ماهرالنقش - http://www.amaher.ir -

پنج روش تنبیه دردناک مدیریتی

[1]مدیر در هر سازمانی برای پیشبرد ماموریت های سازمان و رسیدن به اهداف کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدتِ آن، از تکنیک ها، روش ها و ابزارهای مختلفی استفاده می نماید. به گونه ای که بتواند موانع درونی و برونی را رفع نماید و یا دور بزند، فرهنگ سازمانی را تقویت کند، سرمایه های انسانی را هم گرا، هم راه و هم افزا نماید، و …؛ که در این میان توجه به مولفه سرمایه های انسانی از اهمیت بیشتری برخوردار است.

یکی از این ابزارهای کارآمد کنترل و هدایت، ابزار تنبیه است. (در کنار تشویق)

………………………..

خداوند به عنوان مدیر کل جهان هستی (وَ مَنْ یُدَبِّرُ الْأَمْرَ، فَسَیَقُولُونَ اللَّهُ)[۱]، برای تنبیه پیمان شکنان ۵ نوع جریمه قرار داده است.

إِنَّ الَّذِینَ یَشْترَُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَ أَیْمَانهِِمْ ثَمَنًا قَلِیلاً أُوْلَئکَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فىِ الاَْخِرَهِ وَ لَا یُکَلِّمُهُمُ اللَّهُ وَ لَا یَنظُرُ إِلَیهِْمْ یَوْمَ الْقِیَامَهِ وَ لَا یُزَکِّیهِمْ وَ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ (آل عمران – ۷۷)

ترجمه: کسانى که پیمان الهى و سوگندهاى خود (به نام مقدس او) را به بهاى ناچیزى مى ‏فروشند، آنها بهره ‏اى در آخرت نخواهند داشت و خداوند با آنها سخن نمى‏ گوید و به آنان در قیامت نمى‏ نگرد و آنها را (از گناه) پاک نمى ‏سازد و عذاب دردناکى براى آنهاست.

………………………..

تنبیه یک: از مواهب بى‏ پایان عالم دیگر بهره ‏اى نخواهند داشت.

تنبیه دو: خداوند با آنها سخن نمى ‏گوید، و این عذابی دردناک برای بنده تنهای محتاج محبت و لطف و بخشش است؛ و شاید کنایه از بى اعتنائی باشد؛ یعنی هر چه الحاح و التجاء و تقاضا و اصرار کنند در تخفیف عذاب جواب نمی شنوند.[۲]

تنبیه سه: به آنان در قیامت نمى‏ نگرد، نظر لطف خود را در آن روز از آنها برمى‏ گیرد و نگاهى به آنها نمى‏ کند. روی بر می گرداند، و چه عذابی بیشتر از قهر کردن خدا.

تنبیه چهار: آنها را (از گناه) پاک نمى‏ سازد، زمینه توبه فراهم نمی شود. بر آنها ثنا نمى‏ کند و آنها را به خیر و خوبى ذکر نمى‏ کند، یا اینکه از گناهانشان پاکیزه نمى‏ کند.[۳]

تنبیه پنج: عذاب دردناکى براى آنهاست.

……………………………

لذا مدیر یک سازمان می تواند از این ابزارهای تنبیهی برای ارتقاء و رشد و تعالی فرد و سازمان بهره ببرد. لیکن همواره می بایست به یک نکته مهم توجّه کند، و آن اینکه مراقب باشد استفاده از این ابزار اگر چه در بعضی مواقع ضروری و الزامی است، اما به صورت حداقلی و فقط در صورت ناچاری استفاده شود. چنانچه در کلام بزرگان دین هم داریم که وعده های خدا حتمی است، اما وعیدهای خدا ممکن است محقق نشود!

چرا که بین «وعده» با «وعید» تفاوت وجود دارد. خُلف وعد، قبیح است و صدور آن از خداوند محال است، ولی خُلف وعید در مواردی، نه تنها قبیح نیست بلکه حُسن هم دارد، چون این کار او اظهار کرم است.[۴]

خلاصه اینکه:

پنج روش تنبیه شامل موارد زیر است:

۱- پاداش ندادن

۲- صحبت نکردن

۳- نگاه نکردن

۴- عدم بخشش

۵- مجازات کردن


[۱] [2] یونس : ۳۱   قُلْ مَنْ یَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أَمَّنْ یَمْلِکُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصارَ وَ مَنْ یُخْرِجُ الْحَیَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَ یُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَیِّ وَ مَنْ یُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَیَقُولُونَ اللَّهُ فَقُلْ أَ فَلا تَتَّقُونَ

[۲] [3] اطیب البیان فی تفسیر القرآن

[۳] [4] ترجمه بیان السعاده فی مقامات العباده

[۴] [5] http://www.pajoohe.com/fa/index.php?Page=definition&UID=33965