چرا به لقمان حکمت داده شد؟ عدم پذیرش مسئولیت مگر با امر خدا! | وب سایت مهندس علي ماهرالنقش


سرویس فرهنگی از کتاب ” مدل مدیریت جامع فرهنگ ” در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی رونمایی شد. یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۱ . . به گزارش خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در جلسه امروز (۱۴ آذرماه) کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی از کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” رونمایی شد. کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” […]

بازنشر از سایت الف/ . هم زمانی انتشار این مقاله با ابلاغ سیاست های کلی انتخابات، توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) را به فال نیک می گیرم، و امیدوارم بتوانیم شبیه سازی اندکی از شرایط نموده و ضرورت بازمهندسیِ نظام انتخاباتی و بازنگری جدی در شاخص­های تأیید صلاحیت­ها را در حد مقدور تبیین نماییم. […]

در هفته پدافند غیر عامل، جهاد دانشگاهی صنعتی اصفهان کتاب شبیه سازی بحران “Crisis Simulation” را منتشر نمود.   هر که در عاقبتِ کار نِگَریست، در عاقبتْ نَگِریست ******* کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی طبیعی و سیاسی آن و نیز بروز و ظهور انقلاب اسلامی در آن، در معرض تهدیدات جدّی طبیعی و بشرساز […]

موضوع مدیریت بحران یکی از نیازهای آموزشی سازمان هایی است که در یکی از عرصه های اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی فعالیت می نماید. چرا که هر سازمانی دارای رقبایی است که در صدد پیشی گرفتن از او در عرصه بازار هستند؛ و بحران سازی از سوی رقبا در شرایط فعلی امری طبیعی […]

کلمه سناریو از عبارت لاتین (Scenario) گرفته شده، و دارای معنی واحد، و تعابیر متفاوتی در حوزه های مختلف کاربردی آن است. در عالم هنر کلمه سناریو به عنوان متن یا نمایشنامه ای است که فیلم یا تئاتر بر اساس آن تولید و ایجاد می شود. در این متن تمامی عوامل فیلم، نقش آنها، دیالوگ […]

ساختار شکست کار معادل کلمه لاتین Work Breakdown Structure – WBS است. کاربرد این واژه که در بر گیرنده یک ابزار کارآمد در سیستم های کاری مختلف است، تسهیل کننده و سازماندهی کننده در انجام یک پروژه، یک موضوع، و یا یک فعالیت است. بدین صورت که آن مقوله را در سطوح مختلف تقسیم­بندی می­کند، […]

دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی عدم وجود نظام جامع فرهنگ است تا همه داشته ها، قوت ها، توانمندی ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ به کار گیریم، و دیگری عدم تدوین مدل های عملیاتی و اجرایی دینی (عدم تدوین سبک […]

شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از شجره های طیّبه ای است که پس از انقلاب اسلامی به دست مبارک امام خمینی (ره) غرس شده و در طول زمان حیات خود، همواره از حمایت بی بدیل رهبری معظّم انقلاب بهره مند بوده است. لیکن فرآیند عملکردی، میزان اثربخشی، نوع سازمان دهی و پاره ای مسائل دیگر […]

چاپ این نوشته

چرا به لقمان حکمت داده شد؟ عدم پذیرش مسئولیت مگر با امر خدا!

احساس تکلیف و تلاش مجددانه برای کسب قدرت این روزها بسیار مشاهده می شود، چه افرادی که بر اساس احساس تکلیف شان! اقدام به هزینه های کلان می نمایند، و زمین و زمان را به هم می دوزند تا برای رضای خدا! به قدرتی برسند و ادای وظیفه نمایند!!

 

لذا حدیث زیبایی در باره شیوه پذیرش مسئولیت و علت حکیم بودن لقمان، که از دوست عزیزی دریافت کردم را در ادامه آورده ام؛ باشد که خداوند به همه ما حکمت و دیانت و عقل عطا فرماید.

 

البته چون این حدیث با چند منبع و با کمی تفاوت آمده بود، دو روایتش را آورده ام؛ که البته همگی مطلب واحدی دارند.

 

روایت اول

حمّاد گوید: «از امام صادق علیه السلام درباره لقمان‏ و حکمتش که خداوند از آن یاد کرده است، پرسیدم. حضرت فرمود: حکمت به لقمان به دلیل حسب، مال، خویشاوندان و قدرت جسمى داده نشد. (تا آن‏که گوید): خداوند- تبارک و تعالى- گروه‏هایى از فرشتگان را هنگامى که روز نیمه شد و چشم‏ها با خواب قیلوله‏ {نیمروز} آرام گرفت، مأمور کرد. آنان به گونه‏ اى که لقمان بشنود ولى آنان را نبیند، ندا دادند و گفتند: اى لقمان، آیا مى‏خواهى که خداوند تو را جانشین در زمین قرار دهد و تو میان مردم حکم {حکومت و یا قضاوت} کنى؟ لقمان گفت: اگر خداوند متعال مرا به این کار دستور مى‏دهد، مى‏شنوم و اطاعت مى‏کنم؛ چرا که اگر او با من چنین کند، خودش کمکم مى‏کند و یادم مى‏دهد و حفظم مى‏نماید. ولى اگر مرا مخیر مى‏سازد، من عافیت را مى‏پذیرم.

 

فرشتگان گفتند: اى لقمان، چرا چنین گفتى؟ لقمان گفت: چون حکم {حکومت و یا قضاوت} میان مردم از سخت‏ترین جایگاه‏هاى دینى است و از همه بیشتر در فتنه و بلاست و رها مى‏شود و کمک نمى‏شود و ستم، او را از هر سو مى‏گیرد و صاحبش میان دو چیز است: اگر به‏حق برسد، شایسته است که تن به سلامت ببرد؛ ولى اگر خطا کند، راه بهشت را خطا کرده است و هر کس که در دنیا ذلیل و ضعیف باشد، بر او آسان‏تر است که در قیامت حاکم، بزرگ و شریف باشد و هر کس که دنیا را بر آخرت برگزیند، هر دو را از دست داده و زیان کرده است. این که، از بین مى‏رود و به آن هم نمى‏رسد. حضرت فرمود: فرشتگان از حکمت لقمان شگفت زده شدند و خداوند رحمان سخن لقمان را تحسین کرد …»[۱]

 

روایت دوم

خداى متعال مى‏فرماید: لَقَدْ آتَیْنا لُقْمانَ الْحِکْمَهَ أَنِ اشْکُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ یَشْکُرْ فَإِنَّما یَشْکُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ کَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِیٌّ حَمِیدٌ[۲]: (به تحقیق ما به لقمان حکمت دادیم تا خدا را سپاس گوید و هر که سپاس او گوید، سپاس خود را بجا آورده و هر کس کفران نماید بدرستى که خداوند بى‏نیاز و ستوده است).

 

تفسیر (على بن ابراهیم) از حماد نقل مى‏کند: از امام صادق (ع) در باره لقمان و حکمت او پرسیدم، فرمود: به خدا سوگند حکمتى که به لقمان داده شده بود، در باره حسب و نسب و مال و خانواده و قدرت بدنى و جمال و زیبایى نبود، بلکه او مردى قوى در راه خدا و متّقى در محارم خدا و مردى درست اندیش و صاحب فکر و نظر بود که هرگز در طول روز نمى‏خوابید و هیچ یک از مردم از جهت دقّت در پوشیدگى او را در حال قضاى حاجت یا غسل کردن ندید، و هرگز از چیزى خنده نکرد و با هیچ فردى منازعه و جدال ننمود و با زنانى ازدواج کرد و فرزندان زیادى بوجود آورد که بیشتر آنها در کودکى مردند، امّا او براى هیچ یک از آنها گریه و زارى نکرد، و هرگز از کنار دو نفر که در حال نزاع و کشمکش بودند عبور نمى‏کرد جز اینکه میانشان صلح و آشتى برقرار مى‏نمود و هرگز هیچ سخن نیکو و پسندیده‏اى را از کسى نمى‏شنید، جز اینکه او را تحسین مى‏کرد و از او مى‏پرسید که چه کسى این سخن را به او گفته و در باره توضیح و تفسیر آن سؤال مى‏کرد و اغلب در مجالس حکما و فقها شرکت مى‏کرد و با قضاه و پادشاهان معاشرت مى‏کرد و به آنها پند و اندرز مى‏داد که مواظب امتحان الهى باشند و به خدا تکیه کنند و همواره در طلب علمى بود که بوسیله آن بر نفس خود تسلّط یابد و با هواى نفس مبارزه کند و همواره قلب خود را با تفکّر مداوا مى‏کرد و نفس خود را با عبرتها و مواعظ تربیت و تعدیل مى‏نمود و هرگز در باره چیزى که ندیده بود اظهار نظر نمى‏کرد و به همین دلیل از جانب پروردگار به او حکمت عطا شد.

 

و خداوند تعالى گروههایى از ملائکه را در نیم روز به سوى او فرستاد و آنها لقمان را ندا کردند، (در حالى که لقمان صداى آنها را مى‏شنید، ولى آنها را نمى‏دید) و به او گفتند: اى لقمان‏، آیا مى‏خواهى خداوند تو را خلیفه و جانشین خود در زمین قرار دهد تا میان مردم حکم نمایى؟ لقمان گفت: اگر پروردگارم فرمان دهد به گوش دل مى‏شنوم و اطاعت مى‏کنم، چون اگر پروردگارم چنین فرمان دهد، مرا یارى نموده و مرا تعلیم داده و عصمت مى‏بخشد و اگر پروردگارم به من اختیار داده من عافیت و کناره‏گیرى از این مسئولیّت عظیم را ترجیح مى‏دهم. ملائکه گفتند: اى لقمان، بدان که حکومت‏ میان مردم تو را به بیشترین آزمایش و امتحان دچار مى‏کند و در عوض به بالاترین مراحل دین مى‏رساند.

 

در ادامه حدیث مى‏گوید: ملائکه از حکمت‏ او متعجّب شدند و خداى رحمان منطق او را نیکو شمرد، پس از فرداى آن روز، خداوند بر او حکمت نازل فرمود و او را از فرق سر تا نوک پا غرق در حکمت و دانش نمود، در حالى که خوابیده بود، او را با پوششى از حکمت فرو پوشید، پس در حالى بیدار شد که حکیم‏ترین مردم در زمان خود بود و میان مردم با حکمت و دانش خود حکم مى‏کرد.

 

و چون خداوند حکمت به او داد و او خلیفه بودن را نپذیرفت، خداوند ملائکه را فرمان داد تا داود را خلیفه و حجّت قرار دهند و داود این امر را پذیرفت و شرطى را که لقمان کرد، در پذیرش خود قرار نداد، لذا خداوند او را جانشین خود در زمین قرار داد و هر بار که مبتلا به آزمایش و امتحان مى‏شد، (به جز یک بار) خداوند او را از خطا حفظ مى‏کرد و از او در مى‏گذشت و لقمان از آنجا که هم عصر داود (ع) بود، بسیار با داود ملاقات مى‏کرد و او را موعظه مى‏نمود و داود به او گفت: خوشا به حالت! اى لقمان که داراى حکمت شده‏اى و در عین حال بلا و امتحان از تو منصرف شده، چون داود به مقام خلافت رسیده و با خطا و آزمایش مبتلا گشته است.[۳]

 

———————————————————————-

[۱] منابع فقه شیعه (ترجمه جامع أحادیث الشیعه)، ج‏۳۰، ص: ۱۲۱

[۲] سوره لقمان، آیه ۱۲

[۳] جزائرى، نعمت الله بن عبد الله، قصص الأنبیاء ( قصص قرآن – ترجمه قصص الأنبیاء جزائرى) – تهران، چاپ: اول، ۱۳۸۱ ش.

قصص الأنبیاء (قصص قرآن – ترجمه قصص الأنبیاء جزائرى)، ص: ۴۶۹؛ باب سیزدهم؛ درباره لقمان و حکمتهاى او

 

دیدگاه خود را به ما بگویید.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.