چرا به لقمان حکمت داده شد؟ عدم پذیرش مسئولیت مگر با امر خدا! | وب سایت مهندس علي ماهرالنقش


سرویس فرهنگی از کتاب ” مدل مدیریت جامع فرهنگ ” در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی رونمایی شد. یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۱ . . به گزارش خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در جلسه امروز (۱۴ آذرماه) کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی از کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” رونمایی شد. کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” […]

بازنشر از سایت الف/ . هم زمانی انتشار این مقاله با ابلاغ سیاست های کلی انتخابات، توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) را به فال نیک می گیرم، و امیدوارم بتوانیم شبیه سازی اندکی از شرایط نموده و ضرورت بازمهندسیِ نظام انتخاباتی و بازنگری جدی در شاخص­های تأیید صلاحیت­ها را در حد مقدور تبیین نماییم. […]

به گزارش خبرنگار سلامت خبرگزاری تسنیم، غلامرضا پورحیدری با اشاره به برگزاری نشست بیست و چهارم انجمن علمی مدیریت بحران ایران با عنوان “شبیه سازی بحران” اظهار کرد: در این نشست که در سالن کنفرانس دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، علی ماهرالنقش مؤلف کتاب شبیه سازی بحران به ارائه سخنرانی پرداختند و […]

سلسله مقالات مدیریت راهبردی و جامع فرهنگ یادداشت: علی ماهرالنقش – روزنامه اصفهان زیبا – ۱۶ تیر  ۱۳۹۴ *   *   *   *   * چنانچه در مقاله قبل گذشت سلسله مقالات مدیریت جامع فرهنگ ایجاد زمینه برای نقد، تکمیل، بهره­ برداری و رشد و تعالی موضوع مدیریت جامع فرهنگ، به صورت هفتگی منتشر خواهد شد. در […]

رهبر معظم انقلاب اسلامی در سال ۱۳۷۳ در دیدار با هنرمندان و مسئولان فرهنگی کشور چنین گفته اند: … «و اما در عرصه‌ی فرهنگ، بنده به معنای واقعىِ کلمه، احساس نگرانی میکنم و حقیقتاً دغدغه دارم. این دغدغه از آن دغدغه‌هایی است که آدمی به خاطر آن، گاهی ممکن است نصفِ شب هم از خواب […]

در هفته پدافند غیر عامل، جهاد دانشگاهی صنعتی اصفهان کتاب شبیه سازی بحران “Crisis Simulation” را منتشر نمود.   هر که در عاقبتِ کار نِگَریست، در عاقبتْ نَگِریست ******* کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی طبیعی و سیاسی آن و نیز بروز و ظهور انقلاب اسلامی در آن، در معرض تهدیدات جدّی طبیعی و بشرساز […]

یک شهر خوب و ایده آل، چه شهری است؟ ………… مردم در آن دارای آسایش باشند؟ (توجّه به جسم انسان) مردم در آن دارای آرامش باشند؟ (توجّه به روح انسان) شهری است که خلّاق باشد؟ پیشرفته و مدرن باشد؟ توسعه یافته باشد؟ مردم محور باشد؟ سرآمد باشد؟ زیبا باشد؟ ……. ؟ ………………. اگر بخواهیم نگاهی […]

موضوع مدیریت بحران یکی از نیازهای آموزشی سازمان هایی است که در یکی از عرصه های اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی فعالیت می نماید. چرا که هر سازمانی دارای رقبایی است که در صدد پیشی گرفتن از او در عرصه بازار هستند؛ و بحران سازی از سوی رقبا در شرایط فعلی امری طبیعی […]

حجت‌الاسلام احمد سالک، نائب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی راه‌اندازی قرارگاه‌های فرهنگ را از اولویت های کمیسیون فرهنگی مجلس برشمرد و در بیانی صریح خواستار پاسخگویی دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی درباره علت عدم راه اندازی قرارگاه های فرهنگ در کشور شد. ……………………… به گزارش خبرنگار کتاب و ادبیات باشگاه خبری فارس «توانا»، چندی […]

تحریم های فلج کننده باید مردم ایران را مجبور به پذیرش شرایط غرب و در رأس آنها آمریکا کند، چرا که استکبار چند هدف را هم زمان دنبال می کند. ۱- شکستن الگوی مقاومت (انقلاب اسلامی) در برابر استکبار و قلدران جهانی ۲- نا امید کردن حرکت های نوظهور بیداری اسلامی در سایر کشورها ۳- […]

کلمه سناریو از عبارت لاتین (Scenario) گرفته شده، و دارای معنی واحد، و تعابیر متفاوتی در حوزه های مختلف کاربردی آن است. در عالم هنر کلمه سناریو به عنوان متن یا نمایشنامه ای است که فیلم یا تئاتر بر اساس آن تولید و ایجاد می شود. در این متن تمامی عوامل فیلم، نقش آنها، دیالوگ […]

اگر چه همواره طراحی و بهینه سازی سیستم یکی از آرزوهای هر مدیر توانا و خردمندی بوده، لیکن یکی از چالش های مهم در بهینه سازی سیستم ها و نظامات موجود مقاومت و کارشکنی افراد ذی نفوذ در سازمان است، که منافع شان تهدید می شود! این مطلب به خصوص در سازمان هایی که دارای […]

ما فرزندان دلیل هستیم، و آنجا می رویم که دلایل راهنمایی مان کنند. برای ارزیابی و ارزشیابی هر موضوعی شاخص و خط کش نیاز است. اگر خط کش استانداردی وجود داشته باشد، آنگاه می توان با اطمینان و به دور از سوگیری و حب و بغض های فردی و گروهی و … نسبت به مسایل […]

مهندس ماهرالنقش در مصاحبه اختصاصی با هفته نامه جام اصفهان تاکید کرد : قرارگاه فرهنگ نباید با مدیریت سیاسی اداره شود …………………………………………….. همه عقلا قبول دارند که در مقابل هجمه دشمن، باید کار منسجم و هماهنگی انجام داد … پس اگر بپذیریم که به فرهنگ کشور حمله شده، و ما باید در مقابل این هجمه […]

نوشته حضرت آیت‌الله محی‌الدین حائری شیرازی ………………….. مرحوم حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین ابوترابی برایم نقل کرد که در یکی از کمپ‌ها و اردوگاه‌های اسرای ایرانی در عراق، مسئول اردوگاه تغییر کرد و سرهنگ بعثی سختگیری آمد. وقتی دید اسرا به یکی اقتدا کردند و نماز جماعت می‌خوانند، اعلام کرد نماز جماعت ممنوع و پیش نماز را که یک […]

چند روز پیش که صحبت های مقام معظّم رهبری (مدظلّه العالی) را در جمع جوانان استان خراسان شمالی شنیدم؛ به یاد خاطره ی جلسه ای افتادم، حدود یک سال و اندی پیش، با مسئولان عالی فرهنگی یک استان. در آن جلسه قرار بود بر روی سندی که  بر موضوع مدیریت جامع فرهنگ و قرارگاه فرهنگ […]

ساختار شکست کار معادل کلمه لاتین Work Breakdown Structure – WBS است. کاربرد این واژه که در بر گیرنده یک ابزار کارآمد در سیستم های کاری مختلف است، تسهیل کننده و سازماندهی کننده در انجام یک پروژه، یک موضوع، و یا یک فعالیت است. بدین صورت که آن مقوله را در سطوح مختلف تقسیم­بندی می­کند، […]

دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی عدم وجود نظام جامع فرهنگ است تا همه داشته ها، قوت ها، توانمندی ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ به کار گیریم، و دیگری عدم تدوین مدل های عملیاتی و اجرایی دینی (عدم تدوین سبک […]

شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از شجره های طیّبه ای است که پس از انقلاب اسلامی به دست مبارک امام خمینی (ره) غرس شده و در طول زمان حیات خود، همواره از حمایت بی بدیل رهبری معظّم انقلاب بهره مند بوده است. لیکن فرآیند عملکردی، میزان اثربخشی، نوع سازمان دهی و پاره ای مسائل دیگر […]

چاپ این نوشته

چرا به لقمان حکمت داده شد؟ عدم پذیرش مسئولیت مگر با امر خدا!

احساس تکلیف و تلاش مجددانه برای کسب قدرت این روزها بسیار مشاهده می شود، چه افرادی که بر اساس احساس تکلیف شان! اقدام به هزینه های کلان می نمایند، و زمین و زمان را به هم می دوزند تا برای رضای خدا! به قدرتی برسند و ادای وظیفه نمایند!!

 

لذا حدیث زیبایی در باره شیوه پذیرش مسئولیت و علت حکیم بودن لقمان، که از دوست عزیزی دریافت کردم را در ادامه آورده ام؛ باشد که خداوند به همه ما حکمت و دیانت و عقل عطا فرماید.

 

البته چون این حدیث با چند منبع و با کمی تفاوت آمده بود، دو روایتش را آورده ام؛ که البته همگی مطلب واحدی دارند.

 

روایت اول

حمّاد گوید: «از امام صادق علیه السلام درباره لقمان‏ و حکمتش که خداوند از آن یاد کرده است، پرسیدم. حضرت فرمود: حکمت به لقمان به دلیل حسب، مال، خویشاوندان و قدرت جسمى داده نشد. (تا آن‏که گوید): خداوند- تبارک و تعالى- گروه‏هایى از فرشتگان را هنگامى که روز نیمه شد و چشم‏ها با خواب قیلوله‏ {نیمروز} آرام گرفت، مأمور کرد. آنان به گونه‏ اى که لقمان بشنود ولى آنان را نبیند، ندا دادند و گفتند: اى لقمان، آیا مى‏خواهى که خداوند تو را جانشین در زمین قرار دهد و تو میان مردم حکم {حکومت و یا قضاوت} کنى؟ لقمان گفت: اگر خداوند متعال مرا به این کار دستور مى‏دهد، مى‏شنوم و اطاعت مى‏کنم؛ چرا که اگر او با من چنین کند، خودش کمکم مى‏کند و یادم مى‏دهد و حفظم مى‏نماید. ولى اگر مرا مخیر مى‏سازد، من عافیت را مى‏پذیرم.

 

فرشتگان گفتند: اى لقمان، چرا چنین گفتى؟ لقمان گفت: چون حکم {حکومت و یا قضاوت} میان مردم از سخت‏ترین جایگاه‏هاى دینى است و از همه بیشتر در فتنه و بلاست و رها مى‏شود و کمک نمى‏شود و ستم، او را از هر سو مى‏گیرد و صاحبش میان دو چیز است: اگر به‏حق برسد، شایسته است که تن به سلامت ببرد؛ ولى اگر خطا کند، راه بهشت را خطا کرده است و هر کس که در دنیا ذلیل و ضعیف باشد، بر او آسان‏تر است که در قیامت حاکم، بزرگ و شریف باشد و هر کس که دنیا را بر آخرت برگزیند، هر دو را از دست داده و زیان کرده است. این که، از بین مى‏رود و به آن هم نمى‏رسد. حضرت فرمود: فرشتگان از حکمت لقمان شگفت زده شدند و خداوند رحمان سخن لقمان را تحسین کرد …»[۱]

 

روایت دوم

خداى متعال مى‏فرماید: لَقَدْ آتَیْنا لُقْمانَ الْحِکْمَهَ أَنِ اشْکُرْ لِلَّهِ وَ مَنْ یَشْکُرْ فَإِنَّما یَشْکُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَنْ کَفَرَ فَإِنَّ اللَّهَ غَنِیٌّ حَمِیدٌ[۲]: (به تحقیق ما به لقمان حکمت دادیم تا خدا را سپاس گوید و هر که سپاس او گوید، سپاس خود را بجا آورده و هر کس کفران نماید بدرستى که خداوند بى‏نیاز و ستوده است).

 

تفسیر (على بن ابراهیم) از حماد نقل مى‏کند: از امام صادق (ع) در باره لقمان و حکمت او پرسیدم، فرمود: به خدا سوگند حکمتى که به لقمان داده شده بود، در باره حسب و نسب و مال و خانواده و قدرت بدنى و جمال و زیبایى نبود، بلکه او مردى قوى در راه خدا و متّقى در محارم خدا و مردى درست اندیش و صاحب فکر و نظر بود که هرگز در طول روز نمى‏خوابید و هیچ یک از مردم از جهت دقّت در پوشیدگى او را در حال قضاى حاجت یا غسل کردن ندید، و هرگز از چیزى خنده نکرد و با هیچ فردى منازعه و جدال ننمود و با زنانى ازدواج کرد و فرزندان زیادى بوجود آورد که بیشتر آنها در کودکى مردند، امّا او براى هیچ یک از آنها گریه و زارى نکرد، و هرگز از کنار دو نفر که در حال نزاع و کشمکش بودند عبور نمى‏کرد جز اینکه میانشان صلح و آشتى برقرار مى‏نمود و هرگز هیچ سخن نیکو و پسندیده‏اى را از کسى نمى‏شنید، جز اینکه او را تحسین مى‏کرد و از او مى‏پرسید که چه کسى این سخن را به او گفته و در باره توضیح و تفسیر آن سؤال مى‏کرد و اغلب در مجالس حکما و فقها شرکت مى‏کرد و با قضاه و پادشاهان معاشرت مى‏کرد و به آنها پند و اندرز مى‏داد که مواظب امتحان الهى باشند و به خدا تکیه کنند و همواره در طلب علمى بود که بوسیله آن بر نفس خود تسلّط یابد و با هواى نفس مبارزه کند و همواره قلب خود را با تفکّر مداوا مى‏کرد و نفس خود را با عبرتها و مواعظ تربیت و تعدیل مى‏نمود و هرگز در باره چیزى که ندیده بود اظهار نظر نمى‏کرد و به همین دلیل از جانب پروردگار به او حکمت عطا شد.

 

و خداوند تعالى گروههایى از ملائکه را در نیم روز به سوى او فرستاد و آنها لقمان را ندا کردند، (در حالى که لقمان صداى آنها را مى‏شنید، ولى آنها را نمى‏دید) و به او گفتند: اى لقمان‏، آیا مى‏خواهى خداوند تو را خلیفه و جانشین خود در زمین قرار دهد تا میان مردم حکم نمایى؟ لقمان گفت: اگر پروردگارم فرمان دهد به گوش دل مى‏شنوم و اطاعت مى‏کنم، چون اگر پروردگارم چنین فرمان دهد، مرا یارى نموده و مرا تعلیم داده و عصمت مى‏بخشد و اگر پروردگارم به من اختیار داده من عافیت و کناره‏گیرى از این مسئولیّت عظیم را ترجیح مى‏دهم. ملائکه گفتند: اى لقمان، بدان که حکومت‏ میان مردم تو را به بیشترین آزمایش و امتحان دچار مى‏کند و در عوض به بالاترین مراحل دین مى‏رساند.

 

در ادامه حدیث مى‏گوید: ملائکه از حکمت‏ او متعجّب شدند و خداى رحمان منطق او را نیکو شمرد، پس از فرداى آن روز، خداوند بر او حکمت نازل فرمود و او را از فرق سر تا نوک پا غرق در حکمت و دانش نمود، در حالى که خوابیده بود، او را با پوششى از حکمت فرو پوشید، پس در حالى بیدار شد که حکیم‏ترین مردم در زمان خود بود و میان مردم با حکمت و دانش خود حکم مى‏کرد.

 

و چون خداوند حکمت به او داد و او خلیفه بودن را نپذیرفت، خداوند ملائکه را فرمان داد تا داود را خلیفه و حجّت قرار دهند و داود این امر را پذیرفت و شرطى را که لقمان کرد، در پذیرش خود قرار نداد، لذا خداوند او را جانشین خود در زمین قرار داد و هر بار که مبتلا به آزمایش و امتحان مى‏شد، (به جز یک بار) خداوند او را از خطا حفظ مى‏کرد و از او در مى‏گذشت و لقمان از آنجا که هم عصر داود (ع) بود، بسیار با داود ملاقات مى‏کرد و او را موعظه مى‏نمود و داود به او گفت: خوشا به حالت! اى لقمان که داراى حکمت شده‏اى و در عین حال بلا و امتحان از تو منصرف شده، چون داود به مقام خلافت رسیده و با خطا و آزمایش مبتلا گشته است.[۳]

 

———————————————————————-

[۱] منابع فقه شیعه (ترجمه جامع أحادیث الشیعه)، ج‏۳۰، ص: ۱۲۱

[۲] سوره لقمان، آیه ۱۲

[۳] جزائرى، نعمت الله بن عبد الله، قصص الأنبیاء ( قصص قرآن – ترجمه قصص الأنبیاء جزائرى) – تهران، چاپ: اول، ۱۳۸۱ ش.

قصص الأنبیاء (قصص قرآن – ترجمه قصص الأنبیاء جزائرى)، ص: ۴۶۹؛ باب سیزدهم؛ درباره لقمان و حکمتهاى او

 

دیدگاه خود را به ما بگویید.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.