- وب سایت مهندس علي ماهرالنقش - http://www.amaher.ir -

عهد و پیمانی برقرار مکن که در آن راه تأویل و بهانه و توریه و فریب باز باشد

در ادامه قسمتی از نامه امام علی ع به مالک اشتر (نامه ۵۳) را با ترجمه استاد انصاریان ملاحظه می نمایید. بدرد امروز و هر روزمان می خورد.

 

وَ لا تَدْفَعَنَّ صُلْحاً دَعاکَ اِلَیْهِ عَدُوُّکَ وَ لِلّهِ فیهِ رِضًى، فَاِنَّ فِى الصُّلْحِ دَعَهً لِجُنُودِکَ، وَ راحَهً مِنْ هُمُومِکَ، وَ اَمْناً لِبِلادِکَ. وَلکِنِ الْحَذَرَ کُلَّ الْحَذَرِ مِنْ عَدُوِّکَ بَعْدَ صُلْحِهِ، فَاِنَّ الْعَدُوَّ رُبَّما قارَبَ لِیَتَغَفَّلَ. فَخُذْ بِالْحَزْمِ، وَ اتَّهِمْ فى ذلِکَ حُسْنَ الظَّنِّ.

 

از صلحى که دشمنت به آن دعوت مى کند و خشنودى خدا در آن است روى مگردان، زیرا صلح موجب آسایش لشگریان، و آسودگى خاطر آنها، و امنیت شهرهاى توست. ولى پس از صلح به کلى از دشمن حذر کن، چه بسا که دشمن براى غافلگیر کردن تن به صلح دهد. در این زمینه طریق احتیاط گیر، و به راه خوش گمانى قدم مگذار.

 

وَ اِنْ عَقَدْتَ بَیْنَکَ وَ بَیْنَ عَدُوّ لَکَ عُقْدَهً، اَوْ اَلْبَسْتَهُ مِنْکَ ذِمَّهً، فَحُطْ عَهْدَکَ بِالْوَفاءِ، وَ ارْعَ ذِمَّتَکَ بِالاَْمانَهِ، وَ اجْعَلْ نَفْسَکَ جُنَّهً دُونَ ما اَعْطَیْتَ، فَاِنَّهُ لَیْسَ مِنْ فَرائِضِ اللّهِ شَىْءٌ النّاسُ اَشَدُّ عَلَیْهِ اجْتِماعاً، مَعَ تَفَرُّقِ اَهْوائِهِمْ وَ تَشَتُّتِ آرائِهِمْ، مِنْ تَعْظیمِ الْوَفاءِ بِالْعُهُودِ. وَ قَدْ لَزِمَ ذلِکَ الْمُشْرِکُونَ فیما بَیْنَهُمْ دُونَ الْمُسْلمینَ، لِمَا اسْتَوْبَلُوا مِنْ عَواقِبِ الْغَدْرِ. فَلاتَغْدِرَنَّ بِذِمَّتِکَ، وَ لاتَخیسَنَّ بِعَهْدِکَ، وَ لاتَخْتِلَنَّ عَدُوَّکَ، فَاِنَّهُ لایَجْتَرِئُ عَلَى اللّهِ اِلاّ جاهِلٌ شَقِىٌّ، وَ قَدْ جَعَلَ اللّهُ عَهْدَهُ وَ ذِمَّتَهُ اَمْناً اَفْضاهُ بَیْنَ الْعِبادِ بِرَحْمَتِهِ، وَ حَریماً یَسْکُنُونَ اِلى مَنَعَتِهِ، وَ یَسْتَفیضُونَ اِلى جِوارِهِ.

 

اگر بین خود و دشمنت قراردادى بستى، یا از جانب خود به او لباس امان پوشاندى، به قراردادت وفا کن، و امان دادنت را به امانت رعایت نما، و خود را سپر تعهدات خود قرار ده، زیرا مردم بر چیزى از واجبات الهى چون بزرگ شمردن وفاى به پیمان ـ با همه هواهاى گوناگون و اختلاف آرایى که دارند ـ اتفاق ندارند. مشرکین هم علاوه بر مسلمین وفاى بر عهد را بر خود لازم مى دانستند، چرا که عواقب زشت پیمان شکنى را آزموده بودند. پس در آنچه به عهده گرفته اى خیانت نورز، و پیمان خود را مشکن ، و دشمنت را گول مزن ، که بر خداوند جز نادان بدبخت گستاخى نکند، خداوند عهد و پیمانش را امان قرارداده و رعایت آن را از باب رحمتش برعهده همه بندگان گذاشته، عهد وپیمان حریم امنى است تا دراستوارى آن بیاسایند، و همگان به پناه آن روند.

 

فَلا اِدْغالَ وَ لا مُدالَسَهَ وَ لا خِداعَ فیهِ. وَ لاتَعْقِدْ عَقْداً تُجَوِّزُ فیهِ الْعِلَلَ، وَ لاتُعَوِّلَنَّ عَلى لَحْنِ قَوْل بَعْدَ التَّأْکیدِ وَ التَّوْثِقَهِ، وَ لایَدْعُوَنَّکَ ضیقُ اَمْر لَزِمَکَ فیهِ عَهْدُ اللّهِ اِلى طَلَبِ انْفِساخِهِ بِغَیْرِ الْحَقِّ، فَاِنَّ صَبْرَکَ عَلى ضیقِ اَمْر تَرْجُو انْفِراجَهُ وَ فَضْلَ عاقِبَتِهِ خَیْرٌ مِنْ غَدْر تَخافُ تَبِعَتَهُ، وَ اَنْ تُحیطُ بِکَ مِنَ اللّهِ فیهِ طِلْبَـهٌ ، لاتَسْتَقیـلُ فیـها دُنْیـاکَ وَ لاآخِـرَتَـکَ .

 

بنابراین در عهد و پیمان، خیانت و فریب و مکر روا نیست. عهد و پیمانى برقرار مکن که در آن راه تأویل و بهانه و توریه و فریب باز باشد، و پس از تأکید و استوار نمودن عهد و پیمانْ، گفتار توریه مانند و دوپهلو به کار مبر، و نباید در تنگنا افتادنت به خاطر اینکه عهد و پیمان خدا براى تو الزام آور شده تو را به فسخ آن به طور نامشروع بکشاند، چرا که صبر تو در تنگناى عهد و پیمان که امید گشایش و برترى عاقبتش را دارى بهتر است از خیانتى که از مجازاتش ترسانى، و نیکوتر است از اینکه از جانب حق مورد بازخواست واقع گردى، به صورتى که نتوانى در دنیا و آخرت از خداوند درخواست بخشش کنى.

 

……………………………

منبع:

http://www.erfan.ir/farsi/nahj/nsm_proj/nahgol/display/display.php?Vr_next=704&select_line_page=1 [1]