- وب سایت مهندس علي ماهرالنقش - http://www.amaher.ir -

نکات کلیدی نظام سازی: نکته پنجم

چه کسی زنگوله را بر گردن گربه بیندازد. عبید زاکانی داستان جالبی دارد، که یکی از مفاهیم و نکات اصلی در نظام سازی و طراحی سیستم به حساب می آید.

مضمون کلی داستان چنین است که، روزگاری بود که مثل روزگار ما ، گربه ها دشمن موشها بودند و هرجا موشی به چنگشان می افتاد ، به دندان می گرفتند و می خوردند . در آن روزگار ، تعداد زیادی موش در خانه ای بزرگ لانه کرده بودند . در آن خانه ، گربه ای قوی نیز زندگی می کرد . زندگی برای موشها بسیار سخت و مرگ آور شده بود . هیچ موشی از ترس گربه صاحبخانه ، جرئت نداشت سر از لانه بیرون بیاورد ، چون بلافاصله خوراک گربه می شد .

یک شب موشها با ناراحتی و ناامیدی دور هم جمع شدند تا تصمیمی بگیرند و برای گرفتاری و مشکل شان راه حلی پیدا کنند . یکی گفت بهتر است که از اینجا برویم . یکی دیگر گفت همه با هم به گربه حمله کنیم . یکی دیگر گفت با گربه ها وارد مذاکره بشویم و … . خلاصه هرکسی راه حلی می داد ، راه حل هایی که مشکلشان را حل نمی کرد . یکی از موش ها گفت : «ما زرنگیم و تند می دویم . اگر زودتر از آمدن گربه خبردار شویم ، می توانیم با سرعت فرار کنیم.»

موش دیگری گفت : “منظورت چیست ؟ ما چطوری می توانیم از آمدن گربه ، زودتر از آنکه به چنگش بیفتیم خبردار شویم ؟ “

موش فکری کرد و گفت : ” ما برای این کار به یک زنگوله نیاز داریم . ” یکی از موش ها گفت : ” زنگوله برای چه ؟ ” موش گفت : ” اگر یک زنگوله داشتیم ، آن را به گردن گربه می انداختیم . آنوقت اگر گربه راه برود ، صدای زنگ بلند می شود و ما زودتر از آنکه به چنگش بیفتیم ، با شنیدن صدای زنگ می فهمیم که گربه نزدیک می شود . به این ترتیب می توانیم فرار کنیم و جان سالم به در ببریم .

موش ها راه حل دوست خود را پسندیدند . از آن پس ، فکر همه این شده بود که زنگوله ای به دست بیاورند . یکی از موش ها گفت : ” من گردن بزغاله صاحب خانه زنگوله ای دیده ام . اگر امشب بیدار بمانیم ، می توانیم زمانی که گربه خواب است ، برویم و بند زنگوله را با دندان پاره کنیم و آن را برای خودمان به اینجا بیاوریم . ” همه پذیرفتند و به این وسیله زنگوله را به دست آوردند . بندی از داخل حلقه زنگوله رد کردند و آن را برای انداختن به گردن گربه آماده کردند . زنگوله که آماده شد ، تازه به این فکر افتادند که چه کسی زنگوله را به گردن گربه بیندازد . در این موقع ، موش پیر گفت : ” موشی که این پیشنهاد عجیب را داده است ، خودش باید برود و زنگوله را به گردن گربه بیندازد . “

موشی که این پیشنهاد را داده بود ، اصلاً دلش نمی خواست این مأموریت پرخطر را انجام دهد ، اما تصمیم موش پیر باید اجرا می شد . همه با اشک و آه ، زنگوله و بندش را به موش دادند و تا در لانه بدرقه اش کردند.

دیگر هیچیک از موش ها ، موشی را که برای انداختن زنگوله به گردن گربه رفته بود ،ندید . هیچکس هم صدای زنگوله ای را که به گردن گربه ای انداخته شده باشد نشنید .

…………………………………….

لذا در امر طراحی سیستم، موضوع امکان پذیری اجرا و توجه به شرایط محیطی بسیار مهم است. چرا که اگر امکان اجرا به هر دلیلی میسر نشود، مثل این است که هیچ کاری نشده است. بنابراین در طراحی سیستم باید به گونه عمل نمود، که امکان پیاده سازی آن (در یک گام و یا چند مرحله) وجود داشته باشد.