یک خاطره از قرارگاه فرهنگ | وب سایت مهندس علي ماهرالنقش


سرویس فرهنگی از کتاب ” مدل مدیریت جامع فرهنگ ” در کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی رونمایی شد. یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵ ساعت ۱۷:۴۱ . . به گزارش خبرنگار خبرگزاری خانه ملت، در جلسه امروز (۱۴ آذرماه) کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی از کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” رونمایی شد. کتاب “مدل مدیریت جامع فرهنگ” […]

بازنشر از سایت الف/ . هم زمانی انتشار این مقاله با ابلاغ سیاست های کلی انتخابات، توسط مقام معظم رهبری (مدظله العالی) را به فال نیک می گیرم، و امیدوارم بتوانیم شبیه سازی اندکی از شرایط نموده و ضرورت بازمهندسیِ نظام انتخاباتی و بازنگری جدی در شاخص­های تأیید صلاحیت­ها را در حد مقدور تبیین نماییم. […]

در هفته پدافند غیر عامل، جهاد دانشگاهی صنعتی اصفهان کتاب شبیه سازی بحران “Crisis Simulation” را منتشر نمود.   هر که در عاقبتِ کار نِگَریست، در عاقبتْ نَگِریست ******* کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی طبیعی و سیاسی آن و نیز بروز و ظهور انقلاب اسلامی در آن، در معرض تهدیدات جدّی طبیعی و بشرساز […]

موضوع مدیریت بحران یکی از نیازهای آموزشی سازمان هایی است که در یکی از عرصه های اقتصادی، صنعتی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و دفاعی فعالیت می نماید. چرا که هر سازمانی دارای رقبایی است که در صدد پیشی گرفتن از او در عرصه بازار هستند؛ و بحران سازی از سوی رقبا در شرایط فعلی امری طبیعی […]

کلمه سناریو از عبارت لاتین (Scenario) گرفته شده، و دارای معنی واحد، و تعابیر متفاوتی در حوزه های مختلف کاربردی آن است. در عالم هنر کلمه سناریو به عنوان متن یا نمایشنامه ای است که فیلم یا تئاتر بر اساس آن تولید و ایجاد می شود. در این متن تمامی عوامل فیلم، نقش آنها، دیالوگ […]

ساختار شکست کار معادل کلمه لاتین Work Breakdown Structure – WBS است. کاربرد این واژه که در بر گیرنده یک ابزار کارآمد در سیستم های کاری مختلف است، تسهیل کننده و سازماندهی کننده در انجام یک پروژه، یک موضوع، و یا یک فعالیت است. بدین صورت که آن مقوله را در سطوح مختلف تقسیم­بندی می­کند، […]

دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی عدم وجود نظام جامع فرهنگ است تا همه داشته ها، قوت ها، توانمندی ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ به کار گیریم، و دیگری عدم تدوین مدل های عملیاتی و اجرایی دینی (عدم تدوین سبک […]

شورای عالی انقلاب فرهنگی یکی از شجره های طیّبه ای است که پس از انقلاب اسلامی به دست مبارک امام خمینی (ره) غرس شده و در طول زمان حیات خود، همواره از حمایت بی بدیل رهبری معظّم انقلاب بهره مند بوده است. لیکن فرآیند عملکردی، میزان اثربخشی، نوع سازمان دهی و پاره ای مسائل دیگر […]

چاپ این نوشته

یک خاطره از قرارگاه فرهنگ

چند روز پیش که صحبت های مقام معظّم رهبری (مدظلّه العالی) را در جمع جوانان استان خراسان شمالی شنیدم؛ به یاد خاطره ی جلسه ای افتادم، حدود یک سال و اندی پیش، با مسئولان عالی فرهنگی یک استان. در آن جلسه قرار بود بر روی سندی که  بر موضوع مدیریت جامع فرهنگ و قرارگاه فرهنگ تهیه شده بود، بحث و تبادل نظر شود؛ تا مبنایی شود برای ادامه مسیر.

یکی از بزرگان جلسه به پاراگرافی در پیشگفتار آن سند اشکال وارد نمود. متن پیشگفتاری که مورد اعتراض قرار گرفت، چنین بود:

«دو چالش اصلی امروز فرهنگ کشور، یکی نُقصان وجود نظام مدیریت جامع فرهنگ است تا همه داشته­ ها، قوّت­ ها، توانمندی­ ها و امکانات خود را در یک منظومه واحد و منطقی قرار داده و در راستای ارتقاء سطح فرهنگ بکار گیریم، و دیگری ضعف در استخراج و تدوین مدل­ های عملیاتی و اجرایی دینی (ضعف در تدوین سبک زندگی اسلامی) برای بهره­ برداری از آنها در زندگی روزمره مردم است، تا به طور تکنیکی و دستورالعملی راهکارهای صحیح زندگی را نشان دهیم. که اوّلی چالش سیستمی و کالبدی، و دوّمی چالش محتوایی است.

تا کنون از ابعاد متنوعی به موضوع فرهنگ پرداخته شده که اموری بسیار با ارزش و درخور ستایش بوده، ولی عمدتاً  در مقولات فکری، نظری و تئوریک بوده است. به خصوص متفکّرین اسلامی که با استفاده از منبع بی انتهای وحی و امامت تا حدود زیادی توانسته اند در این زمینه­ ها ورود نمایند. اگر چه این موضوع امری ضروری است، و تا به ریشه­ ها پرداخته نشود نمی­ توان روبناها (مدل­ها) را بنیان نهاد، لیکن متفکّرین، متخصّصین و مدیران حوزه فرهنگ عمدتاً در همین حد باقی مانده و وارد سطوح عملیاتی، کاربردی و تکنیکی نشده ­اند. لذا جامعه ما از راهکارهای مشخص و عملیاتی مورد نیاز روزانه­ اش محروم مانده است؛ و در عوض دشمنان ما با ارائه سبک­ های زندگی آمریکایی و غربی و غیر دینی دقیقاً راه و روش زندگی را با فرهنگ خودشان ارائه و ترویج داده­ اند.»

این برادر گرامی چنین استدلال می نمود که اتفاقا در مورد سبک زندگی بسیار کار شده و ما مثلاً فلان کتاب ها را در این زمینه داریم، و مشکلی وجود ندارد. لذا با طرح این موضوع، اعتراض جدی به طرح این مطلب داشتند؛ که چرا متفکّرین، متخصّصین و مدیران حوزه فرهنگ را متهم نموده اید که وارد سطوح عملیاتی موضوع سبک زندگی نشده اند؛ و خلاصه بحثی بود دیدنی!

آن جلسه گذشت و توضیحات متولیان امر، این عزیز را قانع ننمود. (البته بگویم ایشان را فردی بسیار متدین، دلسوز، با صداقت و شجاع می دانم، اما به هر حال چنین دیدگاهی داشتند؛ و البته بعدها عده ای از این صحبت های  ایشان سوء استفاده ها نمودند!!)

بگذریم، وقتی چند روز پیش سخنرانی مقام معظّم رهبری (مدظلّه العالی) را در این باره شنیدم و دیدم، بیاد آن جلسه افتادم. لذا فقط قسمت هایی از این سخنرانی رهبری را که متن کاملش را در آدرس زیر[۱] می توانید بیابید، در ادامه ذکر می کنم. در انتها هم چند نکته عرض می نمایم.

«بحثى که امروز میخواهم براى شما جوان هاى عزیز عرض کنم، در توضیح و تبیین مسئله‌اى است که روز اول مطرح کردم: مسئله‌ى پیشرفت. موضوع بسیار مهمى است که باید مطرح کنیم. البته با طرح این موضوعات، خودمان را قانع نمیکنیم که قضیه تمام شد؛ این یک شروع است. ….  یکى از ابعاد پیشرفت با مفهوم اسلامى عبارت است از سبک زندگى کردن، رفتار اجتماعى، شیوه‌ى زیستن – اینها عبارهٌ اخراى یکدیگر است – این یک بُعد مهم است؛ این موضوع را میخواهیم امروز یک قدرى بحث کنیم. ما اگر از منظر معنویت نگاه کنیم – که هدف انسان، رستگارى و فلاح و نجاح است – باید به سبک زندگى اهمیت دهیم؛ اگر به معنویت و رستگارى معنوى اعتقادى هم نداشته باشیم، براى زندگى راحت، زندگى برخوردار از امنیت روانى و اخلاقى، باز پرداختن به سبک زندگى مهم است. بنابراین مسئله، مسئله‌ى اساسى و مهمى است. ….

هدف ملت ایران و هدف انقلاب اسلامى، ایجاد یک تمدن نوین اسلامى است؛ این محاسبه‌ى درستى است – این تمدن نوین دو بخش دارد: یک بخش، بخش ابزارى است؛ یک بخش دیگر، بخش متنى و اصلى و اساسى است. به هر دو بخش باید رسید.
آن بخش ابزارى چیست؟ بخش ابزارى عبارت است از همین ارزشهائى که ما امروز به عنوان پیشرفت کشور مطرح میکنیم: علم، اختراع، صنعت، سیاست، اقتصاد، اقتدار سیاسى و نظامى، اعتبار بین‌المللى، تبلیغ و ابزارهاى تبلیغ؛ اینها همه بخش ابزارى تمدن است؛ وسیله است. البته ما در این بخش در کشور پیشرفت خوبى داشته‌ایم. …. اما بخش حقیقى، آن چیزهائى است که متن زندگى ما را تشکیل میدهد؛ که همان سبک زندگى است که عرض کردیم. این، بخش حقیقى و اصلى تمدن است؛ مثل مسئله‌ى خانواده، سبک ازدواج، نوع مسکن، نوع لباس، الگوى مصرف، نوع خوراک، نوع آشپزى، تفریحات، مسئله‌ى خط، مسئله‌ى زبان، مسئله‌ى کسب و کار، رفتار ما در محل کار، رفتار ما در دانشگاه، رفتار ما در مدرسه، رفتار ما در فعالیت سیاسى، رفتار ما در ورزش، رفتار ما در رسانه‌اى که در اختیار ماست، رفتار ما با پدر و مادر، رفتار ما با همسر، رفتار ما با فرزند، رفتار ما با رئیس، رفتار ما با مرئوس، رفتار ما با پلیس، رفتار ما با مأمور دولت، سفرهاى ما، نظافت و طهارت ما، رفتار ما با دوست، رفتار ما با دشمن، رفتار ما با بیگانه؛ اینها آن بخشهاى اصلى تمدن است، که متن زندگى انسان است.

 تمدن نوین اسلامى – آن چیزى که ما میخواهیم عرضه کنیم – در بخش اصلى، از این چیزها تشکیل میشود؛ اینها متن زندگى است؛ این همان چیزى است که در اصطلاح اسلامى به آن میگویند: عقل معاش. …….

میشود این بخش را به منزله‌ى بخش نرم‌افزارى تمدن به حساب آورد؛ و آن بخش اول را، بخشهاى سخت‌افزارى به حساب آورد. اگر ما در این بخشى که متن زندگى است، پیشرفت نکنیم، همه‌ى پیشرفتهائى که در بخش اول کردیم، نمیتواند ما را رستگار کند؛ نمیتواند به ما امنیت و آرامش روانى ببخشد؛ همچنان که مى‌بینید در دنیاى غرب نتوانسته. …..

اصل قضیه این است که ما بتوانیم متن زندگى را، این بخش اصلى تمدن را اصلاح کنیم. البته در انقلاب، در این بخش، پیشرفت ما چشمگیر نیست؛ در این زمینه، ما مثل بخش اول حرکت نکردیم، پیشرفت نکردیم. خب، باید آسیب‌شناسى کنیم؛ چرا ما در این بخش پیشرفت نکردیم؟ …..

نخبگان موظفند، حوزه موظف است، دانشگاه موظف است، رسانه‌ها موظفند، تریبون‌دارها موظفند؛ مدیران بسیارى از دستگاه‌ها، بخصوص دستگاه‌هائى که با فرهنگ و تربیت و تعلیم سروکار دارند، موظفند؛ کسانى که براى دانشگاه‌ها یا براى مدارس برنامه‌ریزى آموزشى میکنند، در این زمینه موظفند؛ کسانى که سرفصلهاى آموزشى را براى کتابهاى درسى تعیین میکنند، موظفند. اینها همه یک وظیفه‌اى است بر دوش همه. باید ما همگى به خودمان نهیب بزنیم. در این زمینه باید کار کنیم، حرکت کنیم. …….
چرا برخى از حرفهاى خوب، نظرهاى خوب، ایده‌هاى خوب، در حد رؤیا و حرف باقى میماند؟ ……
نمیشود یک تمدن را به صرف اینکه ماشین دارد، صنعت دارد، ثروت دارد، قضاوت کرد و تحسین کرد؛ در حالى که در داخل آن، این مشکلات فراوان، سراسر جامعه و زندگى مردم را فرا گرفته. اصل اینهاست؛ آنها ابزارى است براى اینکه این بخش تأمین شود، تا مردم احساس آسایش کنند، با امید زندگى کنند، با امنیت زندگى کنند، پیش بروند، حرکت کنند، تعالى انسانىِ مطلوب پیدا کنند. …….

اسلام بُنمایه‌هاى یک چنین فرهنگى را براى ما معین کرده است. بُنمایه‌هاى این فرهنگ عبارت است از خردورزى، اخلاق، حقوق؛ اینها را اسلام در اختیار ما قرار داده است. اگر ما به این مقولات به طور جدى نپردازیم، پیشرفت اسلامى تحقق پیدا نخواهد کرد و تمدن نوین اسلامى شکل نخواهد گرفت. هرچه ما در صنعت پیش برویم، هرچه اختراعات و اکتشافات زیاد شود، اگر این بخش را ما درست نکنیم، پیشرفت اسلامى به معناى حقیقى کلمه نکرده‌ایم. باید دنبال این بخش، زیاد کار کنیم؛ زیاد تلاش کنیم. …………»

.………………………………….

اما چند نکته:

اوّل: موضوع سبک زندگی یک اولویت اساسی و مهم برای کشور و فرهنگ کشور است؛ و اساساً بخش اصلی پیشرفت و تمدن همین سبک زندگی است.

دوّم: پیشرفت ما در این حوزه چشمگیر نبوده، و متفکّرین، متخصّصین و مدیران حوزه فرهنگ نتوانسته اند در این حوزه موفق عمل نمایند.

سوّم: باید ما همگى به خودمان نهیب بزنیم. هر کدام چه وظیفه ای داریم؟ چه باید بکنیم؟ و …

چهارم: متولی اصلی مدیریت جامع فرهنگ در کشور؛ که موضوع سبک زندگی یکی از اجزایش هست، شورای عالی انقلاب فرهنگی است. همان جایی که قرار است روزی قرارگاه فرهنگ کشور شود. البته همه نخبگان، فرهیختگان (در حوزه و دانشگاه) و دلسوزان فرهنگ در این رابطه نقش دارند؛ هر کدام در حد وُسعشان.

پنجم: امروز ما وظیفه داریم که این سبک زندگی را تعریف کنیم، نهادینه (ملکه شدن آن در جامعه) کنیم، الگوسازی کنیم. چرا که داعیه به حقِ ام القری بودن در جهان اسلام و بلکه همه مظلومان جهان را داریم. پس باید به خود نهیب بزنیم. (اگر چه این وظیفه دیروزمان بوده است!!!)

ششم: مهم ترین و اساسی ترین راهکار برون رفت از این وضعیت فرهنگی، ایجاد نظام مدیریت جامع فرهنگ در کشور است.

.………………………………….

به امید احیاء شورای عالی انقلاب فرهنگی، همان قرارگاهی که قرار بوده است در مقابل تهاجمات فرهنگی دشمنان انقلاب اسلامی دفاع کند و … .

والسلام


[۱]  http://www.leader.ir/langs/fa/index.php?p=bayanat&id=9985

۲ دیدگاه نوشته شده است! می توانید دیدگاه خود را بنویسید

  1. Leslie گفت:

    that’s the best answer so far!

  2. Woods گفت:

    So true. Honsety and everything recognized.

دیدگاه خود را به ما بگویید Woods

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.